فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٢ - سه طلاق در يك مجلس و شهادت بر طلاق آية اللّه جعفر سبحانى
رسول خدا(ص) از ركانه پرسيد همسرت را چگونه طلاق دادى؟ ركانه در پاسخ گفت: در يك مجلس سه بار طلاق دادم. پيامبر(ص) فرمود:
إنّما تلك طلقةٌ واحدة فارتجعها؛ (٤١)
اين گونه طلاق، يك طلاق محسوب مىشود، پس اگر بخواهى مىتوانى به او مراجعه كنى.
در حديث فوق، سؤال كننده، ركانة بن عبديزيد بوده است. امام احمد بن حنبل با سند صحيح از ابن عباس نقل كرده است كه:
ركانة بن عبد يزيد، از خاندان بنى مطلب، همسرش را در يك مجلس، سه بار طلاق داد. اين موجب شد كه همسرش به شدت محزون شود. ابن عباس مىگويد. پيامبر(ص) از او پرسيد: همسرت را چگونه طلاق دادى؟ در پاسخ گفت: سه طلاقه كردم. پيامبر(ص) پرسيد: آيا در مجلس واحد اين كار را كردى؟ ركانه عرض كرد: آرى. پيامبر(ص) فرمود: اين گونه طلاق يك طلاق محسوب مىشود. پس اگر بخواهى مىتوانى مراجعه كنى. اين جريان موجب شد تا ابن عباس به وقوع طلاق، پس از پاكى از حيض معتقد شود. (٤٢)
دلايل صحت سه طلاقه كردن دريك نوبت
قايلان به جواز سه طلاقه كردن در يك نوبت ـ با يك صيغه يا سه صيغه جدا از هم ـ به قرآن، سنت و اجماع استدلال كردهاند:
اما استدلال آنها به قرآن، به اين آيات است:
١ ـ استدلال به آيه: {أو تسريحٌ باِءحسانٍ } كه شامل سه طلاقه كردن در يك نوبت مىشود.
(٤١) بداية المجتهد، ج٢، ص٦١، ديگران نيز اين حديث را نقل كردهاند، مانند: ابن قيّم در «اغاثة اللهفان»،ص ١٥٦ و سيوطى در «الدر المنثور» ج١، ص٢٧٩ و... .
(٤٢) مسند احمد، ج١، ص٢٦٥.