فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥١ - سه طلاق در يك مجلس و شهادت بر طلاق آية اللّه جعفر سبحانى
رسول خدا(ص) او را نكشم؟ (٣٧)
شايان ذكر است كه محمود بن لبيد صحابى كوچكى بوده كه رواياتى از پيامبر(ص) شنيده است؛ شاهدش اين است كه احمد بن حنبل با سندى صحيح از او نقل كرده كه: رسول خدا(ص) نزد ما آمد و نماز مغرب را در مسجد ما با ما خواند. وقتى نماز تمام شد فرمود:
اركعوا هاتين الركعتين في بيوتكم للسبحة بعد المغرب (٣٨)؛
اين دو ركعت را در منازلتان به عنوان نافله مغرب بخوانيد.
اين حديث نشان مىدهد كه محمود بن لبيد رواياتى را از رسول خدا(ص) شنيده كه ابن حجر آنها را در «الاصابة» نقل كرده است. (٣٩)
ممكن است مردى كه طبق حديث مزبور همسرش را سه طلاقه كرده، «ركانه» باشد كه درحديث دوم از او سخن خواهيم گفت.
ملاحظه مىكنيم كه پيامبر(ص) اين نوع از طلاق را بازى با كتاب خدا وصف مىكند و با شنيدن اين موضوع، آثار خشم در چهرهاش نمودار مىشود. با اين وصف آيا ممكن است اين گونه طلاق دادن صحيح باشد؟!
برفرض كه محمود بن لبيد از پيامبر(ص) چيزى را نشنيده ـ همچنانكه ابن حجر در «فتح البارى» ادعا كرده (٤٠)اما به هر حال او از صحابه است و با توجه به اين كه از نظر فقهاى اهل سنّت تمامى صحابى عادلند، بدون شك مراسيل آنها حجت است.
٢ ـ ابن اسحاق از عكرمه و او از ابن عباس نقل كرده است كه:
ركانه همسرش را در يك مجلس، سه بار طلاق داد. زن به شدت غمگين شد.
(٣٧) سنن نسايى، ج٦، ص١٤٢؛ الدر المنثور، ج١، ص٢٨٣.
(٣٨) مسنداحمد، ج٥، ص٤٢٧.
(٣٩) ر.ك: ج٦، ص٦٧.
(٤٠) فتح البارى، ج٩، ص٣١٥، با اين حال گفته است: رجال او موثّق هستند و در كتاب ديگرش موسوم به «بلوغ المرام» ص ٢٢٤ گفته است: راويان او موثق هستند. و شوكانى در نيل الاوطار، ج٦، ص٢٢٧ از ابن كثير نقل كرده است كه اسناد او خوب است.