فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤٩ - سه طلاق در يك مجلس و شهادت بر طلاق آية اللّه جعفر سبحانى
بر اين اساس اين بخش از آيه دلالت دارد كه سه طلاقه كردن دفعى، باطل است و با كيفيت مشروع طلاق مخالف مىباشد. البته دلالت اين بخش از آيه بر قول اوّل ، از خود آن استفاده مىشود و دلالت آن بر قول دوم، با كمك آيات ديگر است.
وجه سوم:سخن خداوند كه فرمود: {فطلّقوهنّ لِعدَّتهنّ }
اين سخن خداوند كه: «الطلاقُ مرّتان» يعنى: «طلاق دو مرتبه است» در مورد طلاقى است كه در آن رجوع جايز است. (٣٤)از طرف ديگر اين آيه كه: {إذا طلّقتم النساءَ فطلّقوهنّ لِعدّتهنّ و أحصُوا العِدّة } (٣٥)، يعنى: «هر زمانى كه خواستيد زنان را طلاق دهيد، در زمان عدّه آنها را طلاق دهيد و حساب عدّه را نگه داريد»، دلالت دارد كه بايد عده نگه دارند و حساب آن را داشته باشند و فرقى نمىكند كه بگوييم «لام» در «لِعِدتهنّ» براى ظرفيت است و معناى آن «فى عِدّتهنّ» است، يا به معناى غايت و معناى آن «لغاية أن يعتددن» مىباشد؛ زيرا به هر حال اين آيه بر اين دلالت دارد كه از ويژگيهاى طلاق رجعى، عده نگه داشتن و حساب عده را داشتن است و اين ويژگى به جز با فاصله افتادن بين طلاق اوّل و دوم، محقق نمىشود؛ زيرا اگر مرد در يك نوبت همسرش را دو طلاقه كند، يعنى بين طلاق اوّل و دوم فاصله نباشد، طلاق اوّل ، بدون عده و نگه داشتن حساب عده خواهد بود؛ همچنين اگر مرد در يك دفعه همسرش را سه طلاقه كند، يعنى بين طلاقها فاصلهاى نباشد، در اين صورت طلاق اوّل و دوم، بدون عدّه و نگه داشتن حساب آن خواهد بود و ائمه اهل بيت(ع) براى بطلان چنين طلاقى به آيه فوق استدلال كردهاند.
صفوان جمّال روايت كرده كه مردى به امام صادق(ع) عرض كرد: همسرم را در يك مجلس سه بار طلاق دادهام، حكمش چيست؟ امام(ع) فرمود:
ليس بشيءٍ. ثمّ قال(ع): اما تقرأ كتاب اللّه «يآ أيّها النبيّ إذا طلقّتم النساء فطلّقُوهنّ لِعدّتهنّ... لعلّ اللّه يُحدث بعد ذلك أمراً. ثمّ قال: كلّما خالف كتاب
(٣٤) بنابراين طلاق باين همچون طلاق زنى كه هنوز با او آميزش نشده و طلاق زن يائسه سالخورده و غير اينها، خارج مىشود.
(٣٥) طلاق، آيه ١.