اگر انسان به حسب شأن و مقامى كه در اجتماع دارد براى تأمين مؤونه سالش به سرمايه‌اى كه با آن تجارت كند يا ملك و باغى كه از فايده و درآمد آن زندگى اش را اداره كند نياز داشته باشد، خمس در آن بخش از سرمايه كه عايدات آن، زندگى او را تأمين مى‌كند بنابر اقوى واجب نيست. (٥٤)

آقاى حكيم در حاشيه خود بر عروه مى‌نويسد:

در صورتى كه انسان به سرمايه و اصل مال نياز داشته‌باشد به گونه‌اى كه بدون آن زندگى براى او دشوار باشد، همچنين اگر به همين ميزان به اموال ديگرى مانند فرش و ظروف نياز داشته باشد، خمس آن واجب نيست. (٥٥)

ظاهراً منظور آقاى حكيم از جمله اخير همان است كه صاحب عروه به آن تصريح كرده است:

«وكذا في الآلات المحتاج إليها في كسبه مثل آلات النجارة للنجّار و آلات النساجة للنساج و آلات الزراعة».... همچنين در آلات و ابزارى كه انسان براى كسب و كار به آنها نياز دارد خمس واجب نيست؛ مانند ابزار نجارى براى نجّار، ابزار بافندگى براى بافنده و وسايل كشاورزى براى كشاورز. (٥٦)

آنگاه ايشان در مستمسك مى‌گويد:

منظور از احتياج به سرمايه اين است كه مالك در موقعيتى باشد كه به حسب شأن خود بايد سرمايه‌اى براى تجارت داشته باشد، به گونه‌اى كه در شأن او نباشد با

(٥٣) زبدة المقال في خمس الرسول و الآل، ص٨٧(تقريرات بحث خمس آيت اللّه‌ بروجردى، تأليف سيد عباس حسينى قزوينى).
(٥٤) عروة الوثقى، (چاپ جديد)، ج٤، ص٢٨٤.
(٥٥) عروة الوثقى( چاپ جديد)، ج٤، ص٢٨٤.
(٥٦) همان، ص٢٨٦.