٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١١٥ - پژوهشى پيرامون مؤونه در خمس آیة الله رضا استادى

وجه دوم:مراد از مؤونه، مطلق چيزى كه زندگى و معيشت انسان به آن وابسته است. بنابراين معنى، مؤونه شامل لباس، مسكن و مانند آن مى‌شود.

وجه سوم:مؤونه يعنى همه نيازهاى انسان؛ پس شامل دين، كفارات واجب و آنچه انسان از باب ضمان و جبران خسارت بايد بپردازد مى‌شود و در يك جمله مؤونه يعنى همه چيزهايى كه انسان براى تحصيل آن بايد مال خرج كند، خواه آن چيز مربوط به زندگى دنيوى باشد و خواه مربوط به زندگى اخروى.

وجه چهارم:مؤونه يعنى مطلق چيزى كه مصالح زندگى فردى و اجتماعى، دنيوى و اخروى انسان را برآورده مى‌كند، خواه واجب باشد يا مستحب و يا مباح، مانند مهمانى دادن، اعطاى مال به بستگان ونيازمندان، زيارت رفتن و غير آن از چيزهايى كه در نظر عقلا مهم است و دعوت كنندگان به سوى خدا مردم را نسبت به آن فرا مى‌خوانند.

از اين چهار وجه كه هريك به ترتيب اعم از وجه پيشين است، وجه چهارم از وجوه ديگر قوى‌تر به نظر مى‌رسد؛ زيرا عرف در صحت اطلاق مؤونه بين چيزى كه انسان در زندگى به آن نياز ضرورى دارد و چيزى كه زندگى با آن كامل مى‌گردد تفاوتى نمى‌بيند و از اين جهت در نظر عرف بين حيات مادى و معنوى فرقى وجود ندارد. پس آنچه انسان براى حفظ حيات مادى و معنوى خود با تمام مراتب و شؤونات زندگيش هزينه مى‌كند، از نظر عرف جزو مؤونه به شمار مى‌آيد. (٥٢)

ولى ايشان در حاشيه خود بر كتاب عروه مى‌نويسد:

بنابراحتياط خمس سرمايه واجب است، مگر اين كه در تأمين زندگى سالانه يا حفظ موقعيّت خود در تجارت به همه آن سرمايه نياز داشته باشد به گونه‌اى كه اگر خمس سرمايه را بپردازد سطح تجارت او تنزل يافته و مؤونه او را كفايت نكند


(٥٢) مصباح الفقيه، ج٣، ص١٣١.