حقيقت مطلب در مورد سرمايه و ابزار و آلاتى كه صاحبان حرفه و صنايع به آن نياز دارند اين است كه... اگر نياز انسان به آن از باب نياز شخص به لباس و پوشاك و ساير ضرورات زندگى باشد، به گونه‌اى كه بدون آنها در سختى بيفتد و نتواند آنها را از مال خمس داده تأمين كند، در اين صورت ظاهراً سرمايه و ابزار و آلات كار و صنعت از نظر عرف جزو مؤونه محسوب مى‌شود. از اين رو بين اثاثيه منزل و غير آن از چيزهايى كه عين آن براى استفاده و انتفاع باقى مى‌ماند، فرقى نيست. (٦٠)

مؤلف كتاب مصباح الهدى در اين خصوص مى‌گويد:

در وجوب و عدم وجوب خمس چيزى كه انسان آن را از سود و درآمد خود به عنوان سرمايه قرار مى‌دهد، تا از طريق تجارت با آن و مانند آن زندگى خود و عيالش را تأمين كند، سه احتمال وجود دارد... قوى‌ترين آنها اين است كه بگوييم كسى كه به حسب شأن و موقعيت اجتماعى خود، براى تجارت در طول سال به سرمايه نياز داشته باشد، خمس آن واجب نيست. (٦١)

امام خمينى نيز در حاشيه خود بر عروه آورده است:

پرداخت خمس سرمايه بنابر احتياط واجب است، مگر اين كه شخص به مجموع سرمايه نياز داشته باشد به طورى كه اگر خمس آن را بپردازد باقيمانده آن جهت تأمين معاش ياحفظ شأن او كافى نباشد. (٦٢)

قول دوم:سرمايه و ابزار آلاتى كه انسان براى كسب و كارش به آن نياز دارد از خمس مستثنى نيست.

آقا ضياء عراقى در اين باره مى‌گويد:

(٦٠) مستند العروه، كتاب الخمس (الأوّل)، ص٢٤٦.
(٦١) ص ١٧٨ .
(٦٢) مصباح الهدى، ج١١، ص١١٨.