فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤٠ - متعه حج در كتاب و سنّت آیت الله جعفر سبحانى
سيره عرب قبل از اسلام، در حج
از رواياتى كه ذكر كرديم و آنهايى كه بعد ذكر خواهيم كرد، روشن مىشود كه عربها عمره را در ماههاى حج به جا نمىآوردند و آن را در غير ماههاى حج انجام مىدادند. به همين جهت بود كه ادخال عمره در حج براى آنها گران آمد. براى اين كه خواننده به اين حقيقت بيشتر آگاه شود رواياتى را در اين زمينه نقل مىكنيم:
١. بخارى از ابن عباس(رضى اللّه عنه) نقل كرده:
عربهاى جاهلى مىپنداشتند كه انجام عمره در ماههاى حجّ از بزرگترين گناهان است و ماه محرم را، شامل ماه صفر قرار مىدادند و مىگفتند هر گاه زخم پشت شتران كه به حج آمدهاند در اثر مرور زمان بهبود يافت و جاى پاى آنان در دشت از بين رفت(يعنى وقتى مدتى طولانى از انجام مراسم حج گذشت) و ماه صفر پايان يافت، عمره براى كسى كه قصد آن را دارد، جايز مىشود. پيامبر در صبح روز چهارمى كه خود و اصحابش براى حج احرام بسته بودند به همه دستور داد كه آن را عمره قرار دهند. اين دستور بر اصحاب گران آمد، از اين رو گفتند: اى رسول خدا(ص) حلال كردن كدام بخش از محرّمات احرام؟ فرمود: حلال كردن تمام محرّمات احرام. (٣٥)
اين حديث آشكارا نشان مىدهد كه جدا كردن عمره از حج، سنتى جاهلى بوده كه معلوم نيست به چه دليل بر حج سايه افكنده و عربها اصرار داشتهاند كه بايستى عمره پس از پايان ماه صفر و در حقيقت پس از پايان ماه محرم، انجام پذيرد. اما پيامبر(ص) در مدتى كه در مدينه اقامت داشت با اين بدعت مقابله كرد و سه عمره در ماه ذيقعده و عمره چهارم را در جريان حجة الوداع و در ماه ذيحجه انجام داد. اينك عمره هايى را كه پيامبر(ص) در طول حياتش انجام داده بيان مىكنيم:
عمره اوّل :عمره حديبيه كه اوّلين عمره ايشان در سال ششم بوده كه مشركان راه
(٣٥) صحيح بخارى، ج٢، ص١٤٢، باب التمتّع وإلاقِران وإلافراد بالحج.