فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٨ - بستن دستها در نماز، بدعت يا سنت ؟ آیت الله جعفر سبحانی
هريك از آنها پيامبر را ديده است كه دست راست را روى دست چپ گذاشته است. (٤٦)
آنچه ذكر شد، طبق نقل بيهقى بود؛ اما ترمذى راوى را به صورت غطيف بن حارث ضبط كرده است. (٤٧)بنابراين، طبق نقل بيهقى، راوى حديث، حارث بن غضيف كندى است؛ اما طبق نقل ترمذى، راوى حديث، غطيف بن حارث است؛ پس پدر به پسر در اين سند مشتبه شده و روشن نيست كه كدام يك روايت كرده است.
مطابق نقل ابن حجر، غضيف در كودكى پيامبر(ص) را درك كرده است و به نقل از او مىگويد:
كودك بودم كه درختان خرماى انصار را تكان مىدادم. مرا نزد پيامبر(ص) آوردند و او پس از آن كه دستى به سرم كشيد، فرمود: از آنچه بر زمين مىريزد بخور و درختان را تكان مده!
از كلمات برخى استفاده مىشود كه او از تابعين بوده و پيامبر(ص) را درك نكرده است. صاحب الاصابه گفته است: گروهى او را از زمره تابعين شمردهاند. (٤٨)
خلاصه اين كه حديث مزبور به ادله ذيل قابل استدلال و استناد نيست:
اوّلاً، اين حديث، مرسله است و اصحاب حديث سندى به دو راوى آن ندارند.
ثانياً، راوى حديث در كودكى، پيامبر(ص) را درك كرده است. برخى از احاديث در معرفى او گفتهاند: «له صحبة» يعنى مدت اندكى صحابى پيامبر(ص) بوده است.
ثالثاً، روشن نيست كه صحابى پيامبر(ص) باشد؛ زيرا گروهى او را از تابعين به شمار آوردهاند.
به هر حال، حديثى كه چنين حالى دارد قابل استدلال نيست.
(٤٦) سنن بيهقى، ج٢، ص٢٩.
(٤٧) سنن ترمذى، ج٢، ص٣٢، حديث٢٥٢.
(٤٨) الاصابه، ج٣، ص١٨٦، شماره ٦٩١٢.