فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٨٠ - نكتهها (٨) رضا مختارى
نام برديم ـ در مناسك عربى خود (ص ١١٦) نوشتهاند:
ما يلزم الحاجّ من الفداء في إحرام الحجّ ينحره أو يذبحه بمنى، و إن كان في إحرام العمرة فبمكّه بالموضع المعروف بالحزورة.
ب) يكى از مستحبات ورود به مسجد الحرام را داخل شدن از باب بنى شيبه دانستهاند، چون بت هُبَل در آنجا دفن شده است. (٥٠)شهيد اوّل (ره) در اين خصوص مىگويد: «و يدخله حافياً خاضعاً خاشعاً من باب بنى شيبة ليطأ هبل، و يقف عنده داعياً...». (٥١)
علامه محمد تقى مجلسى (أعلى اللّه مقامه) در شرح فقيه گويد:
حضرت فرمودند كه: «آن بت را دفن كردند نزد باب بنى شيبه» كه از جهت علامت آن در، طاقى زدهاند قريب به زمزم. و از اين جهت است كه سنت است كه از آن در داخل مسجد الحرامِ زمان آن حضرت شوند؛ چون الحال آن طاق در ميان مسجد است. (٥٢)
شهيد ثانى (ره) ذيل اين سخن علامه حلّى در إرشاد الأذهان: «و يستحبّ... دخوله من باب بني شيبة» فرموده است: «و هو الآن داخل فى المسجد موازياً لباب السلام بقرب الأساطين» (٥٣)
شهيد ثانى در ساير آثار فقهى اش يعنى مسالك الأفهام، الروضة البهية، حاشية الشرائع و مناسك الحج و العمرة، نيز متذكر اين نكته شده است:
(٥٠) شيخ صدوق از حضرت امام صادق (ع) نقل مىكند: «... هبل الذي رمى به علي (ع) من ظهر الكعبة لمّا علا ظهر رسول اللّه (ص) فأمر به فدفن عند باب بني شيبة، فصار الدخول إلى المسجد من باب بني شيبة سنّةً لأجل ذلك» (الفقيه، ج٢، ص١٥٤، ح٦٦٨).
(٥١) الدروس الشرعية، ج١، ص٣٦٤، انتشارات آستان قدس رضوى.
(٥٢) لوامع صاحبقرانى، ج٧، ص٢٠٣. در تعبير ايشان دقّت كنيد: «... داخل مسجد الحرام زمان آن حضرت شوند» روشن است كه امروزه بر اثر توسعه مسجد الحرام زائران پيش از رسيدن به باب بنى شيبه وارد مسجد شدهاند، و معنى ندارد گفته شود: «مستحب است از باب بنى شيبه وارد مسجد شوند» چون پيش از آن «ورود» حاصل شده، و تحصيل حاصل محال است. بنابر اين، تعبير مناسكهاى امروزى از اين جهت نيز خالى از مسامحه نيست، و سخن دقيق همان است كه علامه مجلسى فرمودهاند كه براى ورود به مسجد الحرامِ زمان پيامبر مستحب است از در بنى شيبه وارد شوند.
(٥٣) غاية المراد و حاشية الإرشاد، ج١، ص٤٢٦.