فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٨ - نكتهها (٨) رضا مختارى
اين همه امكانات و وسائل فعلى سزاوار نيست. برخى از فقيهان ديگر در اين زمينه نوشتهاند:
ـ محاذات جدّه با يكى از مواقيت ثابت نيست، بلكه اطمينان به عدم محاذات آن است، پس احرام از جدّه مجزى نيست و بر حاجى لازم است قبل از رسيدن به جده نذر احرام نموده و از محل نذر احرام ببندد... (٤٢)
ـ با ملاحظه نقشههاى جغرافيايى، نقطه محاذى جحفه، در جنوب شرقى جدّه واقع است و لذا با نذر مىشود در فرودگاه جدّه احرام بست؛ زيرا قبل از ميقات واقع است.
ـ محاذات جدّه با هيچ يك از ميقاتها ثابت نيست. بنابر اين بايد يا به ميقات يا محاذات ميقات برود. (٤٣)
ـ جدّه نه ميقات است نه محاذى ميقات، لذا احوط آن است كه با نذر از آنجا محرم شود. (٤٤)
ظاهراً منشأ اختلاف فتواى علما در اين زمينه، مشخص نبودن وضع موضوع حكم، يعنى محاذات يا عدم محاذات جدّه با ميقات است، (٤٥)كه با اين همه وسايل موجود، ابهام در آن به هيچ وجه شايسته نيست. البته اگر در معنى كلمه «محاذات» اختلاف باشد و بر اثر آن در محاذى بودن جدّه اختلاف شود، سخن ديگرى است و چنين اشكالى وارد نخواهد بود.
يكى ديگر از خدمات مركز موضوعشناسى به نهاد مرجعيت، مىتواند بررسى دقيق مواضعى در مشاعر مقدّس و اماكن مشرّف باشد كه از يك طرف موضوع احكام شرعى، و
(٤٢) مناسك حج (با ١٢ حاشيه)، ص ١١٨ ـ ١١٩، مسأله ٢١٢.
(٤٣) همان.
(٤٤) همان، ص١٩٩، ذيل مسأله ٤٤٣.
(٤٥) برخى از فقيهان نيز مانند آية اللّه خوئى (ره) مىفرمايند: «احرام از جدّه حتى بر فرض محاذى بودن آن با ميقات مجزى نيست...» (حاشيه مناسك حج، ص ١١٨، ذيل مسأله ٢١٢). بعضى از فقيهان هم معتقدند احرام از جدّه ـ چه محاذى باشد و چه نباشد ـ براى كسانى كه از ميقات و نزديك آن عبور نمىكنند، صحيح است: «يصحّ الإحرام من جدّة لمن لايمرّ على أحد المواقيت أو بالقرب منه». و هو الأقرب إلى الصواب.