فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٦٨ - سيرى در العناوين، ج ٢ محمد رحمانى
زیرا باطل یعنی چیزی که نفع نداشته باشد. مقصود از باطل در اینجا باطل عرفی است نه باطل شرعی؛ چون اثبات باطل شرعی با آیه دور خواهد بود.
٥. مفهوم سفیه بر حسب زمان ومکان وجنس وعرض آن فرق میکند واگر به معاملات سفهی غرض عقلائی تعلق گیرد از سفاهت خارج میشوند. عنوان ٥٢
از جمله مبطلات عقد تعلق نهی از سوی شارع است. این عنوان به این موضوع میپردازد. مهم ترین مطالب آن عبارت است از:
١. هر چند در دانش اصول از دلالت نهی بر فساد معامله بحث میشود؛ لیکن بحث در اینجا اعم ازبحث اصولی است؛ زیرا در اینجا محدود به نهی اصطلاحی نستیم بلکه اگر با قراین خارجی و یا از باب قاعده شرعی، نهی به دست آمد، داخل در بحث است.
٢. نسبت به باطل شدن و یا باطل نشدن معامله مورد نهی، میان فقها اختلاف است. مشهور اصولیین بر این باورند که نهی موجب فساد معامله نیست. برخی دیگر از جمله سید مرتضی بر این باورند که نهی در معامله موجب فساد است.
برخی دیگر تفصیل داده اند میان نهی متعلق به ارکان معامله که موجب فساد است وغیر آن که موجب فساد نیست. این تفصیل از محقق ثانی در حاشیه قواعد است. نظرات دیگری نیز ذکر شده است.
٣. متعلق نهی و معاملات چند چیز ممکن است باشد: کل معامله، جزء معامله، وصف لازم آن، وصف مقارن یا امر خارج از معامله.
٤. لفظ «نهی» دلالت بر فساد معامله ندارد؛ چه دلالت مطابقی و یا تضمن و یا التزام. زیرا مدلول نهی حرمت و ترتب عقاب بر فعل آن است ومنافاتی میان این دو و ترتیب اثر نیست. مانند حرمت معامله هنگام نماز جمعه و ترتب صحت.
استناد فقهایی که نهی در معامله را موجب فساد دانسته اند به ادله ای است. از