ملاحظه می‌شود که سکوت علمای عامّه از اشتراط ذکوریّت مفتیِ عارف به جمیع اصول چهارگانه، همچون اجماع بر عدم اشتراط ذکوریت مفتی می‌ماند. چه، آنها در صدد بیان شرایط مفتی بوده‌اند و از آنجا که از ذکوریت نامی نبرده‌اند، معلوم می‌شود که ذکوریت را شرط فتوی دادن نمی‌دانسته‌اند.
آنچه مسأله را روشن می‌کند عبارت فقهای عامّه است. آنجا که بسیاری از زنان مؤمنه را در زمرۀ فقهای عظام نام می‌برند. مثلًا در معجم فقه ابن حزم ظاهری، تحت عنوان «فقه المرأة» آمده است:
«ابن حزم همچنانکه به آرای فقهای مرد پرداخته است و نظریات آنان را مورد بررسی و مناقشه قرار داده عیناً به آرای فقهای زن نیز پرداخته آنها را تدوین و مورد بررسی و مناقشه قرار داده بعضی را قبول و برخی دیگر را ردّ کرده است. وی در المحلی، از آرای فقهای زن (اعمّ از صحابی و تابعی) آرای فقهی حدود ٢٠ تن از زنان صحابی و ٤ تن از زنان تابعی را ذکر کرده است که گروهی از آنها آرائشان بسیار و برخی دیگر آرائشان کم و گروهی دیگر آرائشان متوسط نقل شده است. آرای فقهی اینان بین بخشهای مختلف کتاب و در بسیاری از مسائل و ابواب مختلف فقهی پراکنده است که آنها را در کتاب الاحکام و رساله‌ای ویژۀ مجتهدین گردآورده است.
فقهای زن صحابی از این قراراند: عایشه که با گردآوری آرای فقهی او می‌توان کتابی قطور تدوین کرد، امّ سلمه که مجموعه آرای فقهی او بخشی کوچک را تشکیل می‌دهد، فاطمه ٣ دختر گرامی پیامبر اکرم (ص)، حفصه، امّ حبیبه، صفیّه، میمونه، جویریه، اسماء دختر ابوبکر، زینب دختر امّ سلمه، فاطمه دختر قیس، غامدیه، امّ شریک حولاء [خولاء، خ‌ل] دختر تویت، سهله