٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠ - محارب كيست و محاربه چيست؟(٢) آیة الله سيّد محمود هاشمى


دربارۀ این دو نفر می‌گوید: «علیّ بن حسّان بن کثیر بندۀ آزاد شدۀ امام باقر (ع) بوده و روایات خود را از عمویش عبدالرحمن که فردی غالی و ضعیف بوده روایت کرده است. کتابی را از او دیدم به نام تفسیر الباطن که ربطی به اسلام ندارد زیرا [در این کتاب] چیزی را روایت نکرده مگر از عموی خود. امّا علی بن حسّان واسطی از اصحاب ماست و ثّقه است.»
بر این اساس از انجا که در سلسلۀ رجال حدیث مذکور، علیّ بن حسّان وجود دارد که مردّد است بین ثقه و غیر ثقه، سند روایت اعتباری ندارد.
با این همه توثیق روایت یادشده و تعین اینکه راوی آن علی بن حسّان واسطی است که ثقه است و نه علیّ بن حسّان هاشمی که ضعیف است، ممکن است. البتّه نه از آن جهت که آقای خوئی در مبانی تکمله بیان کرده است که «راوی این روایت علیّ بن ابراهیم است و آن را در تفسیر خود آورده است و او ملتزم بود که فقط از ثقه روایت کند، پس بر اساس گواهی و التزام علیّ بن ابراهیم، حکم می‌شود که علی بن حسّان در این روایت، همان علیّ بن حسّان ثقه است نه دیگری.» [١]
سخن ایشان حتی اگر کبرای آن را بپذیریم- که در جای خود آن را نپذیرفتیم تطبیق آن بر این مورد ممکن نیست، زیرا گواهی علیّ بن ابراهیم و التزام او به اینکه فقط از ثقه روایت نقل کند بدان معنا نیست که او فقط از ثقۀ واقعی یعنی از کسی که در واقع ثقه باشد نقل می‌کند بلکه مراد او آن است که فقط از کسی که به وثاقت او اعتقاد دارد نقل روایت می‌کند، بر این اساس لازمه گواهی او آن است که وی به وثاقت علیّ بن حسّان که در سند این روایت قرار دارد، معتقد است، شاید او به وثاقت علیّ بن حسّان هاشمی که ضعف او به واسطۀ شهادت حسن بن فضال و عیّاشی و ابن

[١]. مبانی تکملة المنهاج، ص ٣٢٠.