فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی
(١)
محارب كيست و محاربه چيست؟(2) آیة الله سيّد محمود هاشمى
٣ ص
(٢)
بررسى شرط مرد بودن مفتـى آیة الله محمّد محمّدى گيلانى
٨٣ ص
(٣)
تأمّلى در ماده 91 قانون تعزيرات سعيد قماشى
١١١ ص
(٤)
سيرى در العناوين، ج 2 محمد رحمانى
١٣٣ ص
(٥)
كتـاب نمـا
١٧٣ ص
(٦)
رساله خطى البرهان المؤسّس لتحقيق أنّ المتنجّس لا ينجّس
١٨١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٠ - محارب كيست و محاربه چيست؟(٢) آیة الله سيّد محمود هاشمى
فساد در زمین به شمار میآید. هر مکلّفی به این چنین مورد تعدّی و تجاوز قرار گیرد، حقّ دارد که فساد و تجاوز را از خود دفع کند حتی اگر به قتل متجاوز بینجامد. پس آنچه مورد نظر روایت است، بیان حقّ ثابتی است که همه افراد از آن برخوردارند مانند قصاص، نه بیان حدّ مفسد که اجرای آن از وظایف حکّام و قضات است. شاهد این معنا آن است که در روایت، تعبیر حلّیت آمده است نه وجوب، بدین معنا که کشتن قاتل و مفسد در دارالتقیّه از عدم حلّیت استثنا شده است و معنای آن این است که قتل آنان به عنوان قصاص و دفاع، حلال و جایز است نه واجب است. همچنین شاهد دیگر بر این معنا آن است که تقیّه مورد ابتلای شیعیان مکلّف و مستضعف است نه حکّام و قضاتی که وظیفۀ اجرای حدود و مجازاتهای جرائم عمومی مانند افساد در زمین به عهدۀ آنان است. بنابر آنچه گفته شد، واضح است که این بخش از روایت، اساساً تناسبی با باب حدود و مسئولیّت امام و حاکم ندارد و از بیان حدّ مفسد، اجنبی است.
٢. ما ورد فی روایة السکونی، عن جعفر (ع)، عن أبیه، عن علیّ (ع) فی رجل أقبل بنار فأشعلها فی دار قوم فاحترقت واحترق متاعهم، إنّه یغرم قیمة الدار وما فیها ثمّ یقتل.
«در روایت سکونی از امام صادق (ع) از قول پدرش از امام علی (ع) آمده است: امام دربارۀ مردی که در خانۀ کسانی آتش افکند و در نتیجۀ آن، خانه و اشیا داخل آن سوختند، فرمود: او باید قیمت خانه و اثاثیه آن را بپردازد، سپس کشته شود.»
این روایت در قسمت پیشین بحث گذشت. شیخ طوسی در نهایه و علّامه حلّی در مختلف به مضمون این روایت فتوا دادهاند و برای فتوای خود استدلال آوردهاند که چنین کسی از جملۀ مفسدین فی الارض است.
شیخ طوسی در نهایه میگوید: