٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٩ - محارب كيست و محاربه چيست؟(٢) آیة الله سيّد محمود هاشمى


دو روایتی که به ادّعای صاحب جواهر، اشعار به اطلاق دارند، علاوه بر اینکه سند آنها تمام نیست- زیرا در سند قرب الاسناد، عبداللّٰه بن حسن وجود دارد و در سند روایت سکونی، نوفلی واقع شده است دلالتی نیز بر مدّعای ایشان ندارند.
روایت قرب الاسناد؛ این خبر را قرب الاسناد از عبداللّٰه بن حسن از جدّش علیّ بن جعفر از برادرش موسی بن جعفر (ع) نقل کرده است که گفت: سألته عن رجل شهر إلی صاحبه بالرمح والسکّین فقال: إن کان یلعب فلا بأس. [١]
«از امام کاظم دربارۀ مردی پرسیدم که با نیزه و کارد به شخصی که همراهش بود حمله کرد. امام فرمود: اگر بازی می‌کرد اشکال ندارد.»
گفته شده که مفهوم این روایت، دلالت بر آن دارد که اگر شخص مهاجم در کار خود جدّی بود و با این کار قصد ترساندن شخص همراهش را داشت، کار او جرم به شمار می‌آمد. آوردن عنوان «شهر الرمح والسکین» قرینه‌ای است بر اینکه منظور روایت یادشده، «شهر السلاح» است که عنوان محارب است.
امّا باید گفت که مراد از «بصاحبه» (شخص همراه)، در روایت، دوست یا شخصی معیّنی نیست، بلکه مراد از آن هر کسی است که در این واقعه، همراه و طرف او بوده است. بنابراین معنای روایت آن است که هر کس با سلاح خود، دیگری را تهدید کند و بترساند، همین عمل او برای تحقّق محاربه کافی است و این روایت از این ناحیه که طرف محاربه شخص معیّنی بوده یا عموم مردم، در مقام بیان نیست تا به اطلاق آن تمسّک شود. روایت فقط در مقام بیان این جهت است که تهدید با سلاح برای تحقّق محاربه کافی است.

[١]. وسایل الشیعه، ج ١٨، باب ٢ از ابواب حدّ المحارب، ص ٥٢٨.