فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩٣ - بررسى شرط مرد بودن مفتـى آیة الله محمّد محمّدى گيلانى
بحث ما (شرط ذکوریت مفتی) ایجاب میکند بخشی از اخباری که دالّ بر اذن در فتوی است نقل کرده آنگاه نظر فقهای شیعه را در این مسأله بیان کنیم. بنابراین در دو مقام بحث را پی میگیریم:
مقام اول: نقل اخبار اذنیه
١. در جال نجاشی آمده است که: امام باقر (ع) به ابان بن تغلب میگوید:
اجلس فی مسجد المدینة وأفتِ النّاس، فإنّی احبّ أن یری فی شیعتی مثلک.
در مسجد مدینه جلوس کن و برای مردم فتوی بده. زیرا من دوست دارم در میان شیعیانم افرادی مثل تو دیده شوند.» [١]
یعنی افرادی مثل تو در فقاهت و تبیین مسائل و مشکلات فقهی مردم، نه مثل تو در جنسیت.
٢. در رجال نجاشی همچنین از سلیم بن ابی حیه نقل شده است که گفت: «نزد امام صادق (ع) بودم. چون خواستم از او جدا شوم با او وداع کرده گفتم: دوست دارم چیزی به من عطا فرمائی. امام (ع) فرمود:
ائت ابان بن تغلب فإنّه قد سمع منّی حدیثاً کثیراً. فما روی لک فاروه عنّی.
برو نزد ابان بن تغلب که او احادیث فراوانی از من شنیده است. آنچه او از من برایت روایت کرد، تو آنرا از من روایت کن.»
آنچه از این روایت استفاده میشود عبارت است از اجازه نقل حدیث در مقام تبیین مشکلات و مسائل فقهی.
٣. معاذ بن مسلم نحوی از امام (ع) روایت کرده است که امام (ع) فرمود:
بلغنی أنّک تقعد فی الجامع فتفتی الناس؟ قلت: نعم وأردت أن اسألک عن ذلک قبل أن أخرج، إنّی أقعد فی المسجد فیجییء الرجل فیسألنی عن الشیء فإذا عرفته
[١]. رجال نجاشی، ص ١٠.