فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی
(١)
محارب كيست و محاربه چيست؟(2) آیة الله سيّد محمود هاشمى
٣ ص
(٢)
بررسى شرط مرد بودن مفتـى آیة الله محمّد محمّدى گيلانى
٨٣ ص
(٣)
تأمّلى در ماده 91 قانون تعزيرات سعيد قماشى
١١١ ص
(٤)
سيرى در العناوين، ج 2 محمد رحمانى
١٣٣ ص
(٥)
كتـاب نمـا
١٧٣ ص
(٦)
رساله خطى البرهان المؤسّس لتحقيق أنّ المتنجّس لا ينجّس
١٨١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩ - محارب كيست و محاربه چيست؟(٢) آیة الله سيّد محمود هاشمى
دست و یک پای او بر خلاف هم (چپ و راست)، قطع شود. و کسی که محاربه کند و مال کسی را نگرفته و مرتکب قتل نیز نشده باشد، مجازات او، تبعید است … ».
این روایت از جهت دلالت، به روشنی ظهور دارد که در همۀ شقوق این حد و مجازاتی که در آیه آمده است، عنوان محاربه اخذ شده است.
بلکه میتوان گفت در اینجا یک جرم بیشتر وجود ندارد و آن عبارتست از محاربه، منتهی این جرم واحد، مراتب مختلفی دارد و هر یک از مجازاتهای چهارگانۀ مذکور، مخصوص مرتبهای از مراتب آن است که به تناسب شدّت درجۀ جرم تعیین شده است. گاهی در حین محاربه، قتل واقع میشود و گاهی واقع نمیشود، گاهی محاربه همراه با اخذ مال است و گاهی بدون اخذ مال، ولی در همۀ این حالتها، اصل محاربه به عنوان شرط تحقّق جرم، اخذ شده است. این بدان معناست که موضوع شقوق و مراتب چهارگانۀ این حد، همانا عنوان محاربه است نه عنوان افساد که متوقّف بر فرض قتل و اخذ مال نیست.
امّا در سند این روایت، مناقشه شده است که نام علی بن حسّان مشترک است بین دو نفر از راویان یکی علی بن حسّان واسطی که ثقه است و دیگری علی بن حسّان هاشمی که نجاشی او را ضعیف شمرده و دربارۀ او میگوید: «بسیار ضعیف است، بعضی از اصحاب، او را از غالیان فاسد الاعتقاد شمردهاند. کتاب تفسیر الباطن از اوست که سراسر آن آمیخته با باطل است.» کشّی نیز به نقل از ابن فضّال او را ضعیف دانسته است و دربارۀ او میگوید: «محمّد بن مسعود گفت از علیّ بن حسن بن علیّ بن فضال دربارۀ علیّ بن حسّان پرسیدم، گفت: از کدامیک از آن دو میپرسی؟ علی بن حسّان واسطی، ثقه است، امّا آن کسی که نزد ماست- اشاره میکند به علیّ بن حسّان هاشمی او روایت میکند از عموی خود عبدالرحمن بن کثیر که او نیز دروغگویی واقفی است و امام کاظم (ع) را درک نکرده است.» ابن غضائری نیز