٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٢١ - تأمّلى در ماده ٩١ قانون تعزيرات سعيد قماشى


در آیۀ ٣٢ سورۀ اسراء خداوند در مقام بیان این حقیقت است که اگر کسی به قتل رسید خویشاوندان او اقدام به خونریزی نکنند، چرا که خداوند برای ولیّ مقتول سلطنت قرار داده است تا قاتل را قصاص کند. از این رو، خویشاوندان وی نبایستی دست به خشونت زده در اجرای مجازات، خونریزی و اسراف کنند.
ممکن است برخی به آیه شریفه (مَنْ یَقْتُلْ مُؤْمِناً مُتَعَمِّداً فَجَزٰاؤُهُ جَهَنَّمُ) تمسّک جویند. ولی آن نیز قابل مناقشه است زیرا اوّلًا، در آیه شریفه تعبیر «مُؤْمِناً» آمده است و از نظر فقهی واژه «مؤمن» شامل غیر بالغ نمی‌شود چه رسد به اینکه شامل جنین شود. ثانیاً، آیه شریفه در صدد بیان عقاب اخروی است و نظری به عقاب دنیوی ندارد زیرا فرموده: «فَجَزٰاؤُهُ جَهَنَّمُ».
ممکن است برخی به مفاد روایاتی تمسّک جویند که در تفسیر قتل عمد وارد شده و مجازات آن را قصاص قرار داده‌اند. مانند روایت امام صادق (ع):
«لیس الخطاء مثل العمد، العمد فیه القتل» [١].
«خطا مانند عمد نیست، در عمد کشتن است.»
چگونگی استدلال: روایت، اطلاق دارد و امام (ع) به طور کلّی فرموده‌اند مجازات قتل عمد، قتل است و در مسأله مورد بحث نیز مرتکب، از روی عمد باعث قتل نفس محترم گردیده است و بایستی قصاص شود.
پاسخ: اوّلًا، روایت از این جهت اطلاق ندارد، زیرا امام صادق (ع) صرفاً در مقام بیان این است که حکم جرم خطایی با عمدی تفاوت دارد و حکم قتل عمد، قتل است.
ثانیاً، به فرض که روایت یادشده دارای اطلاق باشد و شامل سقط عمدی

[١]. وسائل الشیعه، ج ١٩، باب ١١، حدیث ٤، ابواب قصاص النفس.