٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٧ - محارب كيست و محاربه چيست؟(٢) آیة الله سيّد محمود هاشمى


مردم و اموری از این قبیل شود که عیناً محاربۀ با خدا و پیامبر است، نه به صورت مخفی و ربودن و گریختن و کارهایی از این قبیل باشد که محاربه به شمار نمی‌آید بلکه در واقع دزدی یا غارت است هر چند عاملان آن در حین عمل و برای رهایی از به دام افتادن، مرتکب قتل و جرح شوند.
علّامه در قواعد می‌گوید:
«محاربه فقط در صورتی تحقّق پیدا می‌کند که افرادی به زور و به طور آشکار قصد اخذ اموال مردم را کرده باشند. بنابراین اگر اموال را به طور پنهانی بردارند، دزد محسوب می‌شوند و اگر اموال را بر بایند و بگریزند، غارتگر به شمار می‌آیند و مجازات غارتگر، قطع دست نیست.» در کشف اللثام آمده است: «اگر مهاجمان در حین عمل مرتکب جرح و قتل شوند، در هر دو فرض بر خلاف محارب و سارق، دست آنان قطع نمی‌شود. زیرا بر این گونه افراد نه محارب صدق می‌کند و نه سارق.» و در چند جمله پیش‌تر در همین کتاب آمده است: «محاربه فقط در صورتی تحقّق پیدا می‌کند که حمله به شهرها و دژها یا به بردگی گرفتن مردم و اسارت زنان و کودکان یا کشتن و گرفتن مال مردم، به صورت آشکار و علنی باشد … ». در متن کتاب [شرایع] خواهد آمد که دزد، محارب نیست ولی در مورد برخی از افراد که به قصد ترساندن مردم دست به سلاح می‌برند امّا از افراد قوی‌تر از خود نیز می‌ترسند، مناقشه شده است [که آیا محارب به شمار می‌آیند یا نه]، زیرا ضعیف بودن اینگونه افراد و ترسیدن آنها از افراد قوی‌تر، منافاتی ندارد که خود نسبت به کسانی که برای ترساندن و کشتن و زخمی کردن و گرفتن اموال آنها، دست به سلاح می‌برند، محارب شمرده شوند. از اینجا معلوم می‌شود که سخنان فقها در این باره مشوّش است و مقتضای تحقیق آن است که حکم محارب همان گونه که در نصوص آمده تعمیم دارد و فرض مذکور را نیز در برمی‌گیرد. [١]»

[١]. جواهر، ج ٤١، ص ٥٦٩.