لا يُؤاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمانِكُمْ وَ لكِنْ يُؤاخِذُكُمْ بِما عَقَّدْتُمُ الْأَيْمانَ فَكَفَّارَتُهُ إِطْعامُ عَشَرَةِ مَساكِينَ مِنْ أَوْسَطِ ما تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ أَوْ كِسْوَتُهُمْ أَوْ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيامُ ثَلاثَةِ أَيَّامٍ ذلِكَ كَفَّارَةُ أَيْمانِكُمْ إِذا حَلَفْتُمْ وَ احْفَظُوا أَيْمانَكُمْ كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آياتِهِ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ.

مائده (٥) ٨٩

يا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّباتِ وَ اعْمَلُوا صالِحاً إِنِّي بِما تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ. [٢]

مؤمنون (٢٣) ٥١

... اعْمَلُوا آلَ داوُدَ شُكْراً وَ قَلِيلٌ مِنْ عِبادِيَ الشَّكُورُ. [٣]

سبأ (٣٤) ١٣

٢٢٠. پرهيز از شرك و پيروى از توحيد، نوعى سپاس به درگاه الهى:

وَ اتَّبَعْتُ مِلَّةَ آبائِي إِبْراهِيمَ وَ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ ما كانَ لَنا أَنْ نُشْرِكَ بِاللَّهِ مِنْ شَيْ‌ءٍ ذلِكَ مِنْ فَضْلِ اللَّهِ عَلَيْنا وَ عَلَى النَّاسِ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَشْكُرُونَ.

يوسف (١٢) ٣٨

٣. با ايمان‌

٢٢١. ايمان به خداوند، مصداق بارز شكرگزارى انسان به درگاه الهى:

ما يَفْعَلُ اللَّهُ بِعَذابِكُمْ إِنْ شَكَرْتُمْ وَ آمَنْتُمْ‌ ... [٤]

نساء (٤) ١٤٧

٤. با تقوا

٢٢٢. رعايت تقوا، شكر نعمتهاى الهى:

... فَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ. [٥]

آل‌عمران (٣) ١٢٣

نيز--) همين مدخل، زمينه‌هاى شكر، تقوا

٥. با توحيد

٢٢٣. توحيد و اعتقاد به يكتايى خداوند، عالى‌ترين جلوه شكرگزارى به درگاه خدا:

قُلْ مَنْ يُنَجِّيكُمْ مِنْ ظُلُماتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً لَئِنْ أَنْجانا مِنْ هذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ‌ قُلِ اللَّهُ يُنَجِّيكُمْ مِنْها وَ مِنْ كُلِّ كَرْبٍ ثُمَّ أَنْتُمْ تُشْرِكُونَ.

انعام (٦) ٦٣ و ٦٤

نيز--) همين مدخل، زمينه‌هاى شكر، توحيد

٦. با جهاد

--) همين مدخل، زمينه‌هاى شكر، جهاد

٧. با حكمت‌

٢٢٤. سپاسگزارى به درگاه خداوند، از مصاديق حكمت:

وَ لَقَدْ آتَيْنا لُقْمانَ الْحِكْمَةَ أَنِ اشْكُرْ لِلَّهِ‌ ... [٦]

لقمان (٣١) ١٢

نيز--) همين مدخل، زمينه‌هاى شكر، حكمت‌

[١] . در برداشت مزبور «لعلّكم تشكرون» علّت و غايت براى «فاغسلوا ... فاطّهروا ... فتيمّموا»- كه از احكام الهى‌اند- گرفته شده است‌

[٢] . امر به انجام دادن عمل صالح بعد از دستور خوردن‌طيّبات مى‌تواند براى ترغيب به شكر آن باشد. (روح‌المعانى، ج ١٠، جزء ١٨، ص ٦٠)

[٣] . مقصود از «اعملوا آل‌داود شكراً» اطاعت عملى از خدا است. (مجمع‌البيان، ج ٧-/ ٨، ص ٦٠٠)

[٤] . جمله «آمنتم» پس از «شكرتم» مى‌تواند ذكر خاصّ پس‌از عام و مصداق براى شكر باشد

[٥] . برخى مفسّران برآنند كه جمله «لعلّكم تشكرون» به معناى «لتقوموا بشكر نعمته» است؛ يعنى تقوا را رعايت كنيد تا به شكر و سپاس او قيام كرده باشيد. (مجمع‌البيان، ج ١-/ ٢، ص ٨٢٨؛ الكشاف، ج ١، ص ٤١١)

[٦] . در برداشت مذكور «ان» تفسيرى بوده، شكر از مصاديق‌حكمت شمرده شده است. (مجمع‌البيان، ج ٧-/ ٨، ص ٤٩٣)