فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٣٥١ - اختيار در شكر
١٢. شكر خدا
١٤. شكر و سپاس به درگاه خداوند، مايه برخوردارى از شكر متقابل خداوند:
... إِنْ شَكَرْتُمْ وَ آمَنْتُمْ وَ كانَ اللَّهُ شاكِراً عَلِيماً. [١]
نساء (٤) ١٤٧
١٣. عبرت
١٥. شكر و سپاس فراوان به درگاه الهى، مايه عبرتآموزى از يادآورى ايّام الهى:
... وَ ذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ.
ابراهيم (١٤) ٥
١٦. شكرگزارى فراوان به درگاه الهى، زمينه عبرتگيرى از سرگذشت پيشينيان ستمگر:
فَقالُوا رَبَّنا باعِدْ بَيْنَ أَسْفارِنا وَ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ فَجَعَلْناهُمْ أَحادِيثَ وَ مَزَّقْناهُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ.
سبأ (٣٤) ١٩
١٤. قبولى اعمال
١٧. شكرگزارى در برابر نعمتهاى خدا، مايه پذيرش اعمال نيك از سوى او:
... قالَ رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَ عَلى والِدَيَ ... أُولئِكَ الَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ أَحْسَنَ ما عَمِلُوا ....
احقاف (٤٦) ١٥ و ١٦
١٥. موفقيّت در امتحان
١٨. شكرگزارى در برابر نعمتهاى خداوند، نمود موفقيّت در آزمون الهى:
قالَ الَّذِي عِنْدَهُ عِلْمٌ مِنَ الْكِتابِ أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَنْ يَرْتَدَّ إِلَيْكَ طَرْفُكَ فَلَمَّا رَآهُ مُسْتَقِرًّا عِنْدَهُ قالَ هذا مِنْ فَضْلِ رَبِّي لِيَبْلُوَنِي أَ أَشْكُرُ أَمْ أَكْفُرُ وَ مَنْ شَكَرَ فَإِنَّما يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ ....
نمل (٢٧) ٤٠
١٦. نجات از عذاب
١٩. شكر نعمتهاى خدا، مايه نجات از عذاب الهى:
ما يَفْعَلُ اللَّهُ بِعَذابِكُمْ إِنْ شَكَرْتُمْ ....
نساء (٤) ١٤٧
إِنَّا أَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ حاصِباً إِلَّا آلَ لُوطٍ نَجَّيْناهُمْ بِسَحَرٍ نِعْمَةً مِنْ عِنْدِنا كَذلِكَ نَجْزِي مَنْ شَكَرَ.
قمر (٥٤) ٣٤ و ٣٥
١٧. نيكى
٢٠. شكرگزارى آدمى در برابر نعمتهاى خدا، سبب برخوردارى از نيكيهاى دنيايى:
شاكِراً لِأَنْعُمِهِ ... وَ آتَيْناهُ فِي الدُّنْيا حَسَنَةً ....
نحل (١٦) ١٢١ و ١٢٢
١٨. هدايت
٢١. شكرگزارى ابراهيم عليه السلام در برابر نعمتهاى خداوند، مايه راهيابى وى به صراط مستقيم:
إِنَّ إِبْراهِيمَ ... شاكِراً لِأَنْعُمِهِ ... وَ هَداهُ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ.
نحل (١٦) ١٢٠ و ١٢١
اختيار در شكر
٢٢. اختيار انسان در پيمودن راه شكر و سپاسگزارى:
وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ خِلْفَةً لِمَنْ أَرادَ أَنْ يَذَّكَّرَ أَوْ أَرادَ شُكُوراً.
فرقان (٢٥) ٦٢
... فَلَمَّا رَآهُ مُسْتَقِرًّا عِنْدَهُ قالَ هذا مِنْ فَضْلِ رَبِّي لِيَبْلُوَنِي أَ أَشْكُرُ أَمْ أَكْفُرُ وَ مَنْ شَكَرَ فَإِنَّما يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ وَ مَنْ كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّي غَنِيٌّ كَرِيمٌ.
نمل (٢٧) ٤٠
وَ لَقَدْ آتَيْنا لُقْمانَ الْحِكْمَةَ أَنِ اشْكُرْ لِلَّهِ وَ مَنْ
[١] . طبق يك قول، جمله «كان اللّه شاكراً عليماً» بر شكر خدادر مقابل طاعت مخلوقات دلالت دارد. (مجمعالبيان، ج ٣-/ ٤، ص ٢٠٠-/ ٢٠١؛ جامع البيان، ج ٥، جزء ٢١٨)