شعبة بن عمرو، از يهوديان مدينه است. به نقل ضحاك، آيه ١٢١ بقره (٢) درباره آن دسته از يهود، از جمله شعبة بن عمرو نازل شد كه به دين اسلام گرويدند. [١] نزول آيه ٢٠٨ بقره (٢) نيز درباره وى و برخى يهوديان تازه مسلمان دانسته شده كه از پيامبر صلى الله عليه و آله خواستار عمل به برخى دستورات تورات، چون گراميداشت روز شنبه شدند. با نزول آيه، آنان از دنباله‌روى شيطان نهى شدند. [٢]

شِعر

شعر، در لغت به معناى سخن منظّم و با وزن و قافيه است‌ [٣] كه گوينده‌اش قصد كرده باشد آن را با وزن و قافيه ادا كند [٤] و بيشتر خيال‌آفرين و احساس‌انگيز است. [٥] در اين مدخل از واژه‌ «شعر» و مشتقّات آن‌ استفاده شده است.

اقسام شعر

١. شعر ارزشمند

١. شعر برگرفته از ايمان، عمل صالح، ياد خدا و براى دفاع از مظلوم، شعرى ارزشمند:

وَ الشُّعَراءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغاوُونَ‌ إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ ذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيراً وَ انْتَصَرُوا مِنْ بَعْدِ ما ظُلِمُوا ....

شعراء (٢٦) ٢٢٤ و ٢٢٧

٢. شعر باطل‌

٢. شعرِ فاقد هدف الهى، بى‌ارزش و باطل:

وَ الشُّعَراءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغاوُونَ‌ أَ لَمْ تَرَ أَنَّهُمْ فِي كُلِّ وادٍ يَهِيمُونَ‌ إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا ... [٦]

شعراء (٢٦) ٢٢٤ و ٢٢٥ و ٢٢٧

شاعران‌

شاعران گمراهگر

٣. شاعران گمراهگر، هم داستان شيطان و سرايندگان القائات شيطانى:

هَلْ أُنَبِّئُكُمْ عَلى‌ مَنْ تَنَزَّلُ الشَّياطِينُ‌ تَنَزَّلُ عَلى‌ كُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ‌ يُلْقُونَ السَّمْعَ وَ أَكْثَرُهُمْ كاذِبُونَ‌ وَ الشُّعَراءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغاوُونَ. [٧]

شعراء (٢٦) ٢٢١-/ ٢٢٤

٤. سرايندگان شعر گمراه‌كننده، سرگردان در وادى حيرت:

وَ الشُّعَراءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغاوُونَ‌ أَ لَمْ تَرَ أَنَّهُمْ فِي كُلِّ وادٍ يَهِيمُونَ.

شعراء (٢٦) ٢٢٤ و ٢٢٥

[١] . مجمع‌البيان، ج ١-/ ٢، ص ٣٧٤

[٢] . جامع‌البيان، ج ٢، جزء ٢، ص ٤٤٢

[٣] . لسان‌العرب، ج ٧، ص ١٣٢، «شعر»؛ كشّاف‌اصطلاحات الفنون و العلوم، ج ١، ص ١٠٣٠، «الشّعر»

[٤] . المصباح، ج ١-/ ٢، ص ٣١٥، «الشّعر»

[٥] . لغت‌نامه، ج ٩، ص ١٢٦٠٨، «شعر»

[٦] . استثنا شدن شُعراى مؤمن و ... دلالت مى‌كند كه مقصودآيه، گويندگان شعر باطلند. طبرسى (ره) هم، «فى كلّ واد ...» را به ستايش باطل تفسير كرده است. (مجمع‌البيان، ج ٧-/ ٨، ص ٣٢٥)

[٧] . آمدن نام شعراى منحرف، در پى آياتى كه بيانگر نزول‌شياطين بر قلب دروغ‌پردازان گنه‌پيشه است، نوعى ارتباط بين آنان را با شيطان بيان مى‌كند