وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا طائِرٍ يَطِيرُ بِجَناحَيْهِ إِلَّا أُمَمٌ أَمْثالُكُمْ ما فَرَّطْنا فِي الْكِتابِ مِنْ شَيْ‌ءٍ ثُمَّ إِلى‌ رَبِّهِمْ يُحْشَرُونَ.

انعام (٦) ٣٨

أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَسْجُدُ لَهُ مَنْ فِي السَّماواتِ‌ ... وَ الدَّوَابُ‌ ....

حج (٢٢) ١٨

وَ إِذَا الْوُحُوشُ حُشِرَتْ.

تكوير (٨١) ٥

شكار حيوانات‌

٤٨. ضرورت پرهيز از شكار و صيد حيوانات، با انگيزه‌اى جز تأمين نيازهاى خوراكى:

... فَكُلُوا مِمَّا أَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ‌ ... وَ اتَّقُوا اللَّهَ‌ .... [٣]

مائده (٥) ٤

ضرررسانى حيوانات‌

٤٩. توانايى ضرررسانى جنبنده‌اى به جنبنده ديگر، منوط به خواست خداوند:

إِنِّي تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ‌ ... ما مِنْ دَابَّةٍ إِلَّا هُوَ آخِذٌ بِناصِيَتِها .... [٤]

هود (١١) ٥٦

طبقه‌بندى حيوانات‌

١. پرنده‌

--) پرنده‌

٢. چهارپا

٥٠. حركت دسته‌اى از حيوانات با چهارپا:

وَ اللَّهُ خَلَقَ كُلَّ دَابَّةٍ مِنْ ماءٍ ... وَ مِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى‌ أَرْبَعٍ‌ ....

نور (٢٤) ٤٥

٥١. آفرينش حيوانات چهارپا، نشانه قدرت خداوند:

وَ اللَّهُ خَلَقَ كُلَّ دَابَّةٍ ... وَ مِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى‌

[١] . «كنس» به معناى وارد شدن [حيوان‌] وحشى در لانه‌اش است. (الكشّاف، ج ٤، ص ٧١٠) برخى مفسّران احتمال داده‌اند كه مقصود از «الخنس، الجوار الكنس» حيوانات وحشى باشند. (الميزان، ج ٢٠، ص ٢١٧)

[٢] . «ناصيه» به موهاى جلوى سر گفته مى‌شود و بر جلوى سر نيز اطلاق مى‌شود (لسان‌العرب، ج ١٤، ص ١٦٩، «نصا») «أخذ به ناصية»، كنايه از كمال تسلّط و نهايت قدرت است. (الميزان، ج ١٠ ص ٣٠٢)

[٣] . فرمان به تقواپيشگى، پس از تجويز استفاده‌هاى خوراكى از شكار، مى‌تواند اشاره به اين معنا داشته باشد كه شكار كردن به انگيزه‌هايى ديگر، همانند تفريح و تفرّج، خلاف تقواست‌

[٤] . مقصود از بيان سلطه خداوند بر همه جانداران به دليل وقوع آن، پس از مبارزه‌طلبى هود عليه السلام و توكّل بر خداوند، اين مبناست كه: همه چيز مقهور خواست خداوند است و بدون رخصت او هيچ جاندارى- چه رسد به بتهاى بيجان- توان ضرررسانى ندارد