ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٠٣ - ٤ - توكَّل حقيقى از خودخواهى و تكبّر و نخوت در موقع موفّقيّت در كارها جلوگيرى مى نمايد
از اعراض مردم و بىاعتنائى آنان بشما و مبارزهء آنان با شما بيمى بخود راه ندهيد ، مگر شما با حقّ نيستيد و مگر شما تكيه بر حقّ ( توكَّل بخدا ) نداريد ٢ - ( وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ نُوحٍ إِذْ قالَ لِقَوْمِه يا قَوْمِ إِنْ كانَ كَبُرَ عَلَيْكُمْ مَقامِي وَتَذْكِيرِي بِآياتِ الله ، فَعَلَى الله تَوَكَّلْتُ فَأَجْمِعُوا أَمْرَكُمْ وَشُرَكاءَكُمْ ثُمَّ لا يَكُنْ أَمْرُكُمْ عَلَيْكُمْ غُمَّةً ثُمَّ اقْضُوا إِلَيَّ وَلا تُنْظِرُونِ ) [١] [ اى پيامبر ما ، ] ( براى آنان خبر نوح ( ع ) را بخوان در آن هنگام كه به قوم خود گفت : اين موقعيّت من ( ابلاغ رسالت ) و تذكَّر دادن آيات خداوندى براى شما بزرگ ( غير قابل هضم ) مى باشد ، من بخدا توكَّل كردهام شما و شركائتان بينديشيد و تصميمتان را بگيريد ، سپس در تصميمى كه در بارهء من من خواهيد گرفت ( از كشتن يا طرد ) ابهامى و اندوهى شما را در خود فرو نبرد ، سپس به حيات من پايان بدهيد و بمن مهلت ندهيد ) اين آيهء شريفه را از كلمهء ( فَعَلَى الله ) يا ( فَأَجْمِعُوا أَمْرَكُمْ ) تا آخر امام حسين ( ع ) در روز عاشورا به تبهكاران كه براى كشتن آن ولى اللَّه اعظم اجتماع كرده بودند ، در ضمن سخنانى كه ايراد فرمودند ، قرائت نمودند . در اين آيهء شريفه به اضافهء اين كه توكَّل ( واگذار كردن موجوديّت خود بخدا ) مانع احساس ناتوانى در برابر خودكامگان و دشمنان ارزشهاى انسانى بيان شده است ، عامل قدرت فوق العاده بالائى مى باشد كه حضرت نوح ( ع ) بوسيلهء داشتن آن آماده شهادت در راه خدا مى شود . آرى توكَّل ، چنين قدرت بزرگ الهى را به انسان مى بخشد . همين مضمون در سورهء هود آيهء ٥٤ تا ٥٦ نيز آمده است . مضمونى از آيهء فوق در آيهء ٨٧ تا ٨٩ از همين سوره و آيهء ١٢ از سورهء ابراهيم نيز آمده است .
[١] . يونس آيهء ٧١ .