ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٥٥ - ترجمهء خطبهء نود و يكم

قدمها - و محلّ روئيدن و باز شدن ميوه‌ها از مدخلهاى غلافهاى پرده‌هاى آنها و او است كه ميداند مخفى گاههاى درندگان را از غارهاى كوه‌ها و از دره‌ها و رودخانه‌هاى آنها و ميداند مخفىگاه پشه‌ها را در ميان ساقه‌هاى درختان و پوستهاى آنها و جايگاه روئيدن برگها را از شاخه‌ها و ميداند جايگاه فرود آمدن ذرّات نطفه‌ها را از مسير اصلاب ( آلات تناسل مردها ) و ميداند ابرهاى تازه تشكَّل يافته و بهم پيوسته را و ريزش قطره‌هاى باران از ابرهاى متراكم را او دانا است به آن چه كه گردبادها با دامنهاى خود مى پاشند و بارانها با سيلهاى خود آنها را از بين مى برند و ميداند فرو رفتن و حركات حشرات زمينى را در تلّهاى ريگها و قرارگاه بالداران را در بلنديهاى قلَّه‌هاى كوه‌ها خداوند سبحان ميداند ترانه‌ها و نغمه‌هاى پرندگان نغمه سرا را در تاريكيهاى آشيانه هايشان و آنچه را كه صدفها در بر گرفته و امواج دريا آنها را دايگى نموده است و ميداند آنچه را كه تاريكى شب آنرا احاطه نموده يا خورشيد روشنگر روز بر آن تابيده و آنچه را كه طبقات و سطوح تاريكىها و جريانات نور بر آن متعاقبا مى گذرند و او ميداند اثر و نشان هر قدمى را و حسّ هر حركتى و نوسان هر كلمه اى را در ذهن گوينده و تحريك هر لبى را و قرارگاه هر آفريده اى را و ميداند وزن هر ذرّه اى را و صداهاى بسيار ضعيف هر شخص همهمه كننده [ يا با همّت را ] و ميداند هر ميوهء درختى بر روى زمين را يا برگ افتاده را و قرار گرفتن نطفه و جايگاه تمركز خون و مضغه را و خلقت جديد و مادّهء كشيده شده را [ از منابع خود براى خلقت ] [ خداوند تبارك و تعالى بهمهء اين امور و جريانات دانا است ] براى خداوند سبحان در آفرينش اين امور در كارگاه خلقت هيچ مشقّتى نرسيده و در نگهدارى مخلوقاتى كه آنها را ابداع فرموده است ، هيچگونه عارضه اى [ محاسبه نشده و خارج از علم و سلطهء او ] براى او روى نداده و در اجراى