توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥ - ترك مسند
و اما اگر براى آن خبر محذوفى مقدر نمائيم، پس جايز است بر محلّ اسم [انّ] معطوف باشد زيرا خبر در اين فرض تقديرا مقدّم بوده و در نتيجه از قبيل انّ زيدا و عمرو ذاهبان نبوده بلكه از باب انّ زيدا و عمرو لذاهب شده كه جايز مىباشد.
و جايز است آنرا مبتداء و خبرش را محذوف فرض كرده و جمله تماما معطوف بر جمله [انّ] به اسم و خبرش باشد.
شرح فارسى:
توضيح
يكى از احوال مسند، حذف آن مىباشد و سبب آن بگفته مصنف همان است كه در مبحث حذف مسنداليه ذكر گرديد از اينرو شارح در ذيل مثالى كه مصنف جهت استشهاد ذكر كرده به غرض از حذف مسند ابتداء پرداخته و پس از آن به تحقيق در مفردات مثال و تركيب عبارات برخاسته است.
اما مثال مورد استشهاد، بيتى است از [ضابئ بن حارث] كه ميگويد:
و من يك امسى بالمدينة رحله الخ:
يعنى كسيكه منزل و مكانش در مدينه بوده و در آن شام نمايد خوشحال و مسرور است ولى من و قيّار در آن شهر غريب مىباشيم.
شاهد در [قيّار] است كه خبر و مسندش محذوف مىباشد چه آنكه تقدير عبارت چنين مىباشد:
فانّى لغريب و قيّار غريب.
و وجه محذوف بودن مسند در اين بيت امور ذيل مىباشد.
الف: قصد اختصار.