توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٦٥ - اشكال شارح

حصول قعود براى وى قيام را بزيد اختصاص داده نه قعود را، پس در حق اين كلام بايد گفت:

زيد را به قيام اختصاص داده‌ايم دون قعود و لذا سكاكى تخصيص بشيئ دون شيئ را مشترك بين قصر افراد و قصرى كه مصنف قصر تعيّنيش خوانده قرار داده و تخصيص بشيئى بجاى شيئ ديگر را قصر قلب فقط خوانده است.

شرح فارسى:

توضيح‌

قوله: و المخاطب بالاول من ضربى الخ: مقصود از [الاوّل‌] قصرى است كه مصنف در تفسير آن از كلمه [دون‌] استفاده كرد و از [الثانى‌] قصرى است كه در تعريف آن مصنف كلمه [مكان‌] را بكار برده است.

قوله: التى اعتقدها المخاطب: ضمير مؤنّث به [الّتى‌] راجع است كه صفت براى [الشّركة] مى‌باشد.

قوله: و فيه نظر: يعنى و فى هذا الحاصل نظر.

قوله: و لهذا جعل السكاكى: مشاراليه [هذا] كون قصر التعيين فيه تخصيص بشئ دون آخر مى‌باشد.

متن: و شرط قصر الموصوف على الصفة افرادا عدم تنافى الوصفين، و قلبا تحقق تنافيهما و قصر التعيين اعم.

شرح عربى‌

( و شرط قصر الموصوف على الصفة افرادا عدم تنافى الوصفين) ليصح اعتقاد المخاطب اجتماعهما فى الموصوف حتى تكون الصفة المنفية فى قولنا ما زيد الا شاعر كونه كاتبا او منجما لا كونه مفحما اى غير شاعر لان الافحام و هو وجدان الرجل غير شاعر ينافى الشاعرية ( و) شرط قصر الموصوف على صفة ( قلبا تحقق تنافيهما) اى تنافى‌