توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧٨ - مؤخر و مقدم آوردن مسند در كلام

شرح فارسى:

توضيح‌

قوله: فلانّ ذكر المسند اليه اهم: يعنى اهم من ذكر المسند و حاصل مراد آنكه:

اهميّتى كه مقتضى تقديم مسنداليه بر مسند است اين اقتضاء را دارد كه مسند را از مسنداليه مؤخّر بياوريم.

قوله: لقصر المسند اليه على المسند: يعنى از قبيل قصر موصوف بر صفت مى‌باشد و مصنف با عبارت [فلتخصيصه بالمسند اليه‌] اشاره باين نكته كرده كه لفظ [باء] بر مقصور داخل شده فلذا شارح در تفسير عبارت مذكور گفت: يعنى قصر مسنداليه بر مسند.

قوله: على ما حققناه فى ضمير الفصل: يعنى در آنجا تحقيق اين مطلب را كرديم كه لفظ [باء] بر سر مقصور داخل مى‌شود.

قوله: انه مقصور على التميميّة: ضمير در [انّه‌] بمتكلّم راجعست.

قوله: لا يتجاوزها الى القيسية: يعنى به قبيله قيسيه فقط تجاوز ننموده و نمى‌رسد اگرچه بغير آن ممكن است برسد بنابراين قصر مزبور از مصاديق قصر موصوف بر صفت بنحو اضافى مى‌باشد نه حقيقى.

قوله: لا فيها غول: يعنى در خمور و شراب‌هاى بهشت غول نمى‌باشد بخلاف خمور دنيا كه اين تعب و رنج در آنها مى‌باشد.

بنابراين عدم غول مقصور است بر [الكون فى خمور الجنّة] و از آن تعدّى و تجاوز نكرده و به خمور دنيا نمى‌رسد.

و كلمه [غول‌] بفتح غين تبعات شراب و خمر را گويند از قبيل دردسر و سنگينى اعضاء.