توضيح المباني في شرح مختصر المعاني
(١)
مبحث احوال مسند
٤ ص
(٢)
ترك مسند
٤ ص
(٣)
وجوه ترجيح مجهول بودن«لبيك» بر معلوم بودنش
٢٧ ص
(٤)
ذكر مسند
٣١ ص
(٥)
مفرد آوردن مسند
٣٤ ص
(٦)
فعل آوردن مسند
٥٠ ص
(٧)
اسم آوردن مسند
٥٥ ص
(٨)
مقيد نمودن مسند فعلى
٥٧ ص
(٩)
ترك تقييد براى مسند فعلى
٦٢ ص
(١٠)
تقييد مسند فعلى بشرط
٦٣ ص
(١١)
كلام در ان و اذا و لو شرطيه
٧٠ ص
(١٢)
فرق ان و اذا و وجه اشتراكشان
٧١ ص
(١٣)
وجوهى كه مجوز استعمال كلمه«ان» در مقام جزم و يقين مىباشند
٧٦ ص
(١٤)
موارد تغليب
٨١ ص
(١٥)
كلام در اطراف تغليب
٨٨ ص
(١٦)
كيفيت تغليب
٨٩ ص
(١٧)
وجه اشتراك بين ان و اذا
٩٢ ص
(١٨)
جواز مخالفت لفظى در جمله شرط و جزاء در صورت وجود مجوز
٩٥ ص
(١٩)
نكاتى كه مجوز عدول از مستقبل به غير آن مىباشند و تفصيل آنها
٩٧ ص
(٢٠)
كلام در اطراف كلمه«لو»
١١٢ ص
(٢١)
اعتراض ابن حاجب به جمهور
١١٣ ص
(٢٢)
نظريه متأخرين
١١٤ ص
(٢٣)
رأى علماء در دلالت كلمه لو
١١٥ ص
(٢٤)
مقاله شارح و منشأ اعتراض ابن حاجب و تضعيف آن
١١٨ ص
(٢٥)
استعمال كلمه لو
١٢١ ص
(٢٦)
دنباله مقاله شارح در تضعيف اعتراض ابن حاجب
١٢٣ ص
(٢٧)
اعتبار برخى از خصوصيات در لو
١٢٥ ص
(٢٨)
نكره آوردن مسند
١٣٩ ص
(٢٩)
تخصيص دادن مسند
١٤١ ص
(٣٠)
ترك تخصيص مسند
١٤٥ ص
(٣١)
معرفه آوردن مسند
١٤٦ ص
(٣٢)
ضابطه در تقديم و تأخير برخى از اجزاء كلام نسبت به بعضى
١٥٣ ص
(٣٣)
جمله بودن مسند
١٦٣ ص
(٣٤)
اسميه و فعليه و شرطيه آوردن جمله مسند
١٧٠ ص
(٣٥)
مؤخر و مقدم آوردن مسند در كلام
١٧٥ ص
(٣٦)
عدم اختصاص حالات مذكور بمسند و مسند اليه
١٨٢ ص
(٣٧)
احوال متعلقات فعل
١٨٨ ص
(٣٨)
اغراض مترتب بر حذف مفعول
٢٠٦ ص
(٣٩)
اغراض مترتب بر تقديم مفعول
٢٢٦ ص
(٤٠)
استفاده تخصيص از تقديم
٢٣٤ ص
(٤١)
تقديم برخى از معمولات بر بعضى ديگر
٢٤٠ ص
(٤٢)
مبحث قصر
٢٤٦ ص
(٤٣)
مقصود از صفت
٢٤٨ ص
(٤٤)
اشكال شارح بر مصنف
٢٥٦ ص
(٤٥)
امثله و شواهد آن
٢٥٧ ص
(٤٦)
اشكال شارح
٢٦٤ ص
(٤٧)
شرط قصر
٢٦٦ ص
(٤٨)
طرق قصر
٢٧٥ ص
(٤٩)
كلام در اطراف برخى از ادات قصر
٢٨١ ص
(٥٠)
دليل اول
٢٨٣ ص
(٥١)
دليل دوم
٢٨٥ ص
(٥٢)
دليل سوم
٢٨٥ ص
(٥٣)
اختلاف طرق قصر با هم
٢٨٩ ص
(٥٤)
تنزيل معلوم بمنزله مجهول
٣٠٣ ص
(٥٥)
تنزيل مجهول بمنزله معلوم
٣٠٩ ص
(٥٦)
مزيت«انما» بر عطف
٣١٢ ص
(٥٧)
موارد ديگر وقوع قصر
٣١٤ ص
(٥٨)
وجه استفاده قصر از ادات
٣١٩ ص
(٥٩)
فهرست مطالب
٣٢٤ ص
 
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٦٢ - ضابطه در تقديم و تأخير برخى از اجزاء كلام نسبت به بعضى

قوله: فانّه يعرف بحسب الذوق: ضمير در [فانّه‌] بعدم افاده قصر راجع است.

قوله: ليس المعنى هيهنا: يعنى در بيت خنساء.

قوله: و ان امكن ذلك: يعنى و ان امكن بتكلف افادة القصر و الحصر.

قوله: لدلالتها على امر نسبى: مقصود از [امر نسبى‌] معناى حدثى است كه قائم به ذات بايد باشد.

متن: و اما كونه جملة فللتّقوىّ او لكونه سببيّا كما مرّ.

شرح عربى‌

( و اما كونه) اى المسند ( جملة فللتّقوىّ) نحو زيد قام‌ ( او لكونه سببيّا) نحو زيد ابوه قائم‌ ( كما مرّ) من ان افراده يكون لكونه غير سببى مع عدم افادة التّقوى.

و سبب التقوى فى مثل زيد قام على ما ذكره صاحب المفتاح هو ان المبتدأ لكونه مبتدأن يستدعى ان يسند اليه شئ فاذا جاء بعده ما يصلح ان يسند الى ذلك المبتدأ صرفه ذلك المبتدأ الى نفسه سواء كان خاليا عن الضمير او متضمنا له فينعقد بينهما حكم ثم اذا كان متضمنا له لضميره المعتمد به بان لا يكون مشابها للخالى عن الضمير كما فى زيد قائم صرفه ذلك الضمير الى المبتدأ ثانيا فيكتسى الحكم قوة.

فعلى هذا يختص التقوى بما يكون مسندا الى ضمير المبتدأ و يخرج عنه نحو زيد ضربته و يجب ان يجعل سببيّا.

و اما على ما ذكره الشيخ فى دلائل الاعجاز و هو ان الاسم لا يؤتى به معرى عن العوامل اللفظية الا لحديث قد نوى اسناده اليه فاذا قلت زيد فقد اشعرت قلب السامع بانك تريد الاخبار عنه فهذا توطئة له و