تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ٢١١ - فصل اول در صفت زر ٦١ و خواص او

و (اگر) زر را مصوّل كنند (و حل)[١] و در مفرّحات بكار دارند مرّه سودا را دفع كند و دل را قوّت دهد، و روح حيوانى را مدد كند.

و اگر زر خالص با خود دارند بخاصّيّت تفريح كند. خاصّه در دهان داشتن.

و اگر «عضوى از اعضاء»[٢] را بدو داغ كنند، نفعى تمام كند.

و اگر ميلى‌[٣] سازند از زر و بدو سرمه در چشم كشند، نفع زياد كند[٤]، و ازو قليمياء[٥] زر حاصل مى‌شود، كه در داروى‌[٦] چشم ركنى معظم است، و شريف و عزيز الوجود. و هيچ دارو قائم‌مقام او نيست.

و زر مصوّل صاحب داء الثّعلب را بغايت نافع بود[٧].

زر خالص آنست كه چندانكه‌[٨] بخلاص برند (يك جو)[٩] نقصان نكند، و آنرا زر طلى خوانند. و بعد از آنكه در زر منفعت بسيار است و خواصّ او ظاهر، بارى تعالى بكمال قدرت خويش آنرا عزيز گردانيده است، و قاضى الحاجات‌ ٦٢ خلق گردانيده‌[١٠]، تا اسباب امور معاش بواسطه آن بخلق مى‌رسد، بدين‌سبب او را مزاجى داده است‌[١١] كه زود فساد بصورت او راه نيابد. سبحانه ما اعظم شأنه و اعلى برهانه، تا هرقومى بحسب عادت خويش ازو[١٢] نقدى ساخته‌اند.

بعضى بجنس چنانكه‌[١٣] در تركستان كه زر ساو را مضروب‌[١٤]

[١]ع: و زر را چون مصول كنند

[٢]ع: و اگر عنصرى را

[٣]م:

ميل‌

[٤]ع: نافع بود بغايت‌

[٥]ع: قليه‌هاء زر

[٦]ع: در ادويه‌

[٧]ع:

سود دارد

[٨]ع: چندانچه‌

[٩](يك جو) تنها در- م- است‌

[١٠]ع: كرده‌

[١١]ع: اعطا كرده است‌

[١٢]م: از آن‌

[١٣]ع: چنانچه‌

[١٤]ج، ن:

مصروف.