تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ١٧٥ - طريق ساختن كحل اثمد

زود مست شود.

و درو سمّيّتى هست بواسطه اسرب.

و طبيعت او گرم و خشك است. و درو قبضى هست، و مجفّف است.

و رفتن خون را باز[١] دارد. و ريشها را نافع بود.

چون آنرا سوده باشند، و با پيه تازه بهم بكوبند، و بر خشكيها نهند، نگذارد كه ريش شود. و اگر ريش (شده) باشد، با صمغ سفيد طلى كنند. نافع بود[٢] «انشاء اللّه‌[٣].»

(حجر الاثمد بلورى نيز مى‌باشد بعينه چون سنگ بلور، شفّاف و براق و سفيد و سخت. آن در كوههاى خيبر و كافرى پيدا مى‌شود.

و چون آنرا ترتيب مى‌دهند نهايت مجرّبست براى گل چشم، و تاريكى چشم، و غيره. جميع امراض چشم. ليكن او را قدرى زير دندان گيرند، اگر طعم آن شيرين بود، خوب است، و الا نه، ناكاره است.

طريق ساختن كحل اثمد[٤]

بگيرند اثمد[٤] اصفهانى هرقدر كه خواهند، و او را در سرابه سرخ كرده، در گلاب خاموش نمايند. همچنين دو كرت سرخ كنند.

[١]ن، ج، م، قبضى است و مجفف است و نيروء خون باز- ب: قبضى هست و محقن است و نيز خون باز

[٢]ب: آيد

[٣]تنها در- ع- است‌

[٤]ب: الاثمد