تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ٢٣٥ - فصل در معرفت نروك و خاصيت آن

فصل در معرفت نروك و خاصيّت آن‌

در نروك سخن بسيار گفته‌اند. امّا آنچه خلاصه است و بهتر، اين است كه ياد كرده مى‌شود.

شيخ رئيس ابو على سينا در نروك رساله‌اى ساخته است، در آن رساله مى‌گويد: نروك بيخى است سفيد و بزرگ مانند لعبت بربرى.

هم بر آن شكل، امّا از آن بزرگتر. و گياه او در كوههاى كرمان و كاشانست، در كوههائى كه مأواى پلنگ باشد. و باوّل بهار از زمين برآيد[١]. و شكل آن چون شكل برگ خربزه باشد[٢]. و چون بالاى آن مقدار بدستى شود، شكل او بگردد. و برگهاى او مانند برگ گشنيز شود. و او را بدان نشان از گياه ديگر بازتوان شناخت، چه آنجا بسيار گياهها باشد كه بگشنيز ماند. امّا آن گياهها باوّل مانند برگ خربزه نباشند. و چون معرفت باو حاصل شود، سنگ گرداگرد او چينند نشانرا، تا چون برسد و گياه او زرد شود، آن بيخ از زمين بركشند. بعد از آن آزمايش و تجربه كنند.

و آزمايش او چنان بود كه چون نروك بر سر ديگى نهند كه مى‌جوشد (و) از جوش بازايستد، نروك باشد.

و اگر در تنور خبّاز افكنند (و) نانها از تنور درافتد، نروك باشد.

[١]م: مى‌رويد

[٢]م: است.