تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ١٣٩ - فصل در معرفت حجر التيس ٤٣«و خاصيت و منفعت او»

را قلبى و شبهى‌[١] سازند، از لك سبز كرده، از آن سبب كه حجر التّيس برنگ‌] لك‌[٢] سبز باشد.

امتحان او آن باشد، كه آهنى‌[٣] گرم كنند، آنچه قلب باشد نشان داغ در وى بگيرد[٤]. و آنچه حجر التّيس بود، داغ در وى نگيرد[٥] و باقى امتحانات كه در پادزهر مذكور است امتحان او باشد.

خاصّيّت او آنست‌[٦] كه زهر مار را دفع‌[٧] كند. و كسى را كه زهر داده باشند، پيش از آنكه [زهر] در مزاج تصرّف «كامل»[٨] كند، قدرى حجر التّيس مصوّل كرده‌ ٤٤، با دوغ‌[٩] ترش بدان كس دهند تا بخورد[١٠] مضرّت زهر را دفع كند، و شفاء كلّى‌[١١] يابد.

و اگر كسى را از حشرات زهردار گزيده باشد حجر التّيس را بسركه مصوّل كنند، و بر موضع گزيدگى‌[١٢] طلى كنند. زهر را بخاصّيّت جذب (و دفع)[١٣] كند، و درد ساكن كند.

«و اگر بر گزيدگى هوام (مالند بى‌آنكه سوده باشد)[١٤] هم درد را ساكن كند»[١٥]. [و اگر بر وى بمالند همين خاصّيّت كند][١٦]

[١]م: و شهى‌

[٢]ج، ن، م: از آنكه او برنگ لك- ب: ليك‌

[٣]ب: امتحان او بآهن‌

[٤]ع: درو گيرد

[٥]ع: قبول نكند

[٦]ب: خاصيتش آن باشد

[٧]ج، ن: رفع‌

[٨](كامل) در ج، ن، م: نيست‌

[٩]ب: بدوغ‌

[١٠]ع افزوده: (كه)

[١١]كلمه (كلى) تنها در ع: است‌

[١٢]م، ب: گزندگى‌

[١٣]ب: دفع و جذب‌

[١٤]ع: طلى كنند

[١٥]در م، ج، ن: نيست‌

[١٦]اين قسمت تنها در ع: است.

تنسوخ نامه ايلخاني متن ١٤١ فصل در معرفت خرمهره و خواص او. ..... ص : ١٤١