تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ٢٢٠ - فصل در صفت انواع آهن و خواص آن

فصل در صفت انواع آهن و خواصّ آن‌[١]

از گوهرهاء گداختنى هيچ خلق را نافع‌تر از آهن نيست، چه بى‌آهن هيچ كار و صناعت نتوان كرد.

و بهترين انواع آن باشد كه بغايت سفيد و سخت بود، و دو طبع نباشد.

«و از آهن بصنعت پولاد حاصل مى‌كنند[٢]».

و پولاد نيز انواع است. نوعى از آن (را)[٣] بلارك مى‌خوانند.

و بلارك آن باشد كه درو جوهرى باشد سفيد مسلسل‌[٤]. و بسيارى از (شمشيرهاى) بلارك باشد كه بوقت كار فرمودن بسبب خشكى بشكند.

و نوعى ديگر است از آهن هندى كه آنرا روهينا گويند. و جوهر آن باريك باشد و ريزه، (و) بوم آن سبز باشد.

و نوعى ديگر است در ديار[٥] فرنگ كه از آن شمشيرها كنند.

و (آن) آهنى است بغايت سفيد، و نرم، و برّان. چنانكه آهن در زير ضربت آن البته پاى ندارد. شمشير آنرا در مى‌پيچند[٦] چون كاغذ.

[١]ع: و منافع او

[٢]تنها در- ع- است‌

[٣]م: از آن را

[٤]ع: آن بود كه درو جوهرى سفيد مسلسل بود

[٥]م: در درياى‌

[٦]ع: درميپيچد.

تنسوخ نامه ايلخاني متن ٢٢١ فصل در صفت انواع آهن و خواص آن ..... ص : ٢٢٠