تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ٨٨ - فصل در اسامى انواع مرواريد

حاصل مى‌كند، و در توبره مى‌اندازد. و چون نفس نگاه نتواند داشت پاى از چوب‌[١] برگيرد، و دست در رسن زند، و[٢] بر سر آب آيد. و خود را در كشتى افكند، و نفسى عظيم‌[٣] برآرد، و باز فرو رود تا سه چهار نوبت، آنگاه‌[٤] بساحل آيد[٥]، و صدفها را [بكاردى‌] شكافد[٦]. و مرواريد خرد[٧] و بزرگ بحسب روزى از ميان گوشت بيرون مى‌كند (بحضور مشرفان ولايت. آنچه از دانگى يا بيشتر امير ولايت را بود، و فروتر غوّاص را)[٨].

و يمكن‌[٩] كه بسيار صدف بشكافد[١٠] و يك دانه مرواريد نيابد[١١].

فصل در اسامى انواع مرواريد

مرواريد بر شكل پوست پياز پوست‌ها دارد[١٢]، و نيكى و بدى او از سه چيز توان دانست.

اول‌[١٣]، آنكه تعلّق برنگ دارد. دوم، آنكه تعلّق بشكل دارد[١٤].

سوم، آنكه تعلّق بخردى و بزرگى‌[١٥] دارد. و شرح هرسه قسم آورده شود[١٦].

[١]ب: از سر چوب‌

[٢]ب: رسن زده- ن، ج: رسن گيرد

[٣]ع: و نفسى چند- ب: و نفس عظيم‌

[٤]م، ن، ج، ب: و سه چهار نوبت فرورود و چون‌

[٥]ب: آيند

[٦]ب: بشكافند- م، ن، ج:

بكارد مى‌شكافند

[٧]ب: و لؤلؤ خورد- م، ن: و لؤلؤ خرد

[٨]آنچه ميان پرانتز است در ع: نيست‌

[٩]ب: مى‌كند و يمكن- ع: مى‌كند و ممكن‌

[١٠]ب: صدف را بشكاند- ن، ج، م: صدف را بشكافند

[١١]ب: نباشد

[١٢]ب: بشكل پوست دارد

[١٣]م، ب، ن: يكى‌

[١٤]ب، ن: دوم شكل‌

[١٥]ب: سوم بزرگى و خوردى؟

[١٦]ب: جدا آورده است- ع: قسم آورده شود- ن، م، ج: جدا آورده شود.