تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ١٨٢ - فصل در معرفت(انواع) شب و خواص او

و بوره را در حقنها بكار دارند تا ماده (را) سيلان دهد.

و طبيعت او گرم و خشك است، بآخر درجه دوم. و جلادهنده است و غسال‌[١] پوست. روى را پاك‌[٢] كند.

اما معده (را) [سخت‌] زيان‌[٣] كارست.

اگر بوره را بر شكم اندايند بخاصّيّت كرمى (را) كه در امعا باشد بكشد.

فصل در معرفت (انواع) شب‌[٤] و خواصّ او[٥]

[شب‌] انواع است: يك نوع مانند زاج سفيد[٦] است، و صبّاغان آنرا زاج بلور خوانند.

و بهترين شب آنست كه لون او در غايت صفا باشد. و الوان را بكمال خويش رساند.

و بعضى از آن را[٧] از حدود يمن آرند، و شب يمنى‌[٨] خوانند.

و آن مثل بلور صافى باشد.

خاصّيّت‌[٩] او آنست كه اگر كسى را گوشت بيخ‌[١٠] دندان‌[١١] «ريش شود و خون ميرود، شب را خرد بسايند[١٢]» در بن دندان مالند، گوشت بن دندان‌

[١]ع: و غسال است و جلا دهد و طبيعت و

[٢]ب: باز

[٣]ب: معده را زيان‌

[٤]ع: و خاصيت او

[٥]ب: افزوده: (يعنى مزاج)

[٦]كلمه (سفيد) تنها در- ع- است‌

[٧]ع: و بعضى را

[٨]ع: بشب يمنى- م، ج، ن: بشب يمانى‌

[٩]م: و خاصيت‌

[١٠]ع: كه گوشت بيخ‌

[١١]م:

بن دندان‌

[١٢]ع: ريش شده را و خون از او منفجر گشته شب خرد سوده.