تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ١٨١ - فصل در معرفت انواع بورق و خواص آن

بلغم لزج كند. و طبع را نرم گرداند[١].

و نوعى ديگر[٢] را ارمنى خوانند.

و بهترين انواع نطرون است كه از جانب‌[٣] مصر آرند. (و) آن عالى است‌[٤] نشف رطوبت كند. و در صناعت (اكسير)[٥] مستعمل باشد.

و بيشتر بوره‌ها چون آبى‌[٦] روانست، چون هوا بر وى زند[٧] متحجّر[٨] و منجمد گردد.

و اگر بوره را[٩] به انگبين‌[١٠] بسرشند، و در خم سركه كه شيرين باشد افكنند[١١]، و سه روز سر خم‌[١٢] استوار كنند، [سركه درو] بغايت ترش گردد.

و اگر بوره را با زهره سام ابرص بياميزند، و در آب حل كرده‌[١٣]، در موضعى كه آنجا مار بسيار باشد بپاشند، ماران گرد آيند[١٤].

و اگر بوره‌اى كه رنگ آن بسرخى گرايد، با صدف بسايند، و در بينى زنى دمند كه خواهند كه بدانند دوشيزه است يا نه‌[١٥]، اگر او را عطسه آيد، دوشيزه باشد. و اگر عطسه نيايد[١٦] روى گشاده‌[١٧] بود.

[١]ب: ورا نرم گرداند

[٢]ب: و ديگر نوع‌

[٣]كلمه (جانب) در- م، ن، ج: نيست‌

[٤]ع: آورند آن عالى است‌

[٥]ب: اكثير؟

[٦]م: آب‌

[٧]ع: چون هوائى بر او زند- م: هوا بر وى خورد

[٨]ب:

منجم؟

[٩](را) در- ج، ن- نيست‌

[١٠]م، ب: با انگبين‌

[١١]ع:

سركه شيرين اندازند

[١٢]م: سر خم را

[١٣]ب: كنند و

[١٤]ع: بپاشند ماران بگريزند- ب: بريزند ماران گرد آيند

[١٥]م: يانى‌

[١٦]م:

نيارد

[١٧]نيايد روى گشوده- ب: و اگرنه گشاده‌روى.