تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ٤٦ - (فصل در معرفت قيمت انواع يواقيت)

تا بيست دينار. و دانگى را سى دينار، تا[١]) پنجاه دينار. و دو دانگ (را شصت و پنج دينار، تا) صد دينار. و نيم مثقال (صد و هشتاد دينار، تا) دويست دينار. و چهار دانگ (دويست و پنجاه دينار، تا) سيصد دينار. و پنج دانگ (پانصد دينار، تا) هفتصد دينار. و يك مثقال از هزار (دينار، تا) دو هزار (دينار. و يك مثقال، هزار دينار، تا دو هزار دينار).

و هرياقوت كه وزن آن دو مثقال باشد، آنرا قيمت معيّن نباشد. قيمت او مفوّض‌[٢] برأى و اختيار مقوّمان وقت باشد.

ابو ريحان گفته است نيم‌[٣] مثقال ياقوت سرخ پاك صافى كه سوراخ و عيب ندارد، و ممسوح و طولانى بود، يكهزار دينار مصرى ارزد. و اگر دو مثقال بود، بر اين هفت صفت‌[٤]، پنج هزار دينار ارزد. و هرچه بدين مقام رسد[٥] بها از ترتيب بيرون‌[٦] افتد. تعلّق ببايع و مشترى دارد.

و هيچ‌كس نشانى نداده‌[٧] كه ياقوت بوده است بدين اوصاف درين روزگار، كه وزن آن يك مثقال و نيم زيادت باشد. با آنكه يك مثقال خود نادر[٨] افتد، (چنانكه درّى كه يك مثقال بود نادر افتد[٩]).

[١]آنچه ميان اين چند پرانتز گذاشته شده از ب ساقط شده‌

[٢]م: منقوص.

[٣]م: گفته كه نيم‌

[٤]ج، ن، م: بود برين صفت‌

[٥]ن، ج: رسيد

[٦]ن، ج: برون‌

[٧]ب: نداده است‌

[٨]م: با آنكه خود يك مثقال چه نادر

[٩]در م، ن، ج: نيست.