تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ١٣٨ - فصل در معرفت حجر التيس ٤٣«و خاصيت و منفعت او»

و آن در زهره گاو هندى متولّد مى‌شود. [و] مادام كه در زهره باشد، سيّال (و مدحرج) باشد[١]. چون [برون كنند] بفسرد، و متحجّر گردد.

و وزن آن از دانگى باشد[٢]، تا غايت چهار درم سنگ‌[٣].

فصل «در خاصّيّت جاويس»[٤]

خاصّيّت او آنست كه علّت يرقان را «بغايت»[٥] سود دارد، و سدّه بگشايد، و زردى لون «روى»[٥]، ببرد. و درد معده و قولنج را نيكو بود[٦].

و اگر در چشم كشند «نور»[٥] بصر را حدّت بيفزايد[٧]. و قدرى سوده در بينى صاحب لقوه دمند نافع بود[٨].

و خاصّيّت سنگ پادزهر هم دارد. مثقالى از جاويس يك دينار ارزد.

فصل در معرفت حجر التّيس‌ ٤٣ «و خاصّيّت و منفعت او.»[٩]

و آن‌[١٠] در اندرون تيس متولّد [مى‌] شود، (هم) گردست. [و او

[١]ع: سيال باشد- ب: سيال و مدرج بود

[٢]ب: و وزن آن بيرون كنند از دانگى‌

[٣]ع: تا چهار دانگ- ب: تا چهار درم‌

[٤]آنچه در ميان علامت گذاشته شده تنها در ع: است‌

[٥]اين سه كلمه هم تنها در ع:

است‌

[٦]ع: نافع باشد- ب: نيكوها بود؟

[٧]م، ج، ن: تيز كند

[٨]ع: نيكو بود

[٩]ب: الطيس و خواص آن و در ج، ن، م: نيست‌

[١٠]ب، ج، ن: و او.