تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ٢٦٧ - تعليقات

تعليقات‌

[١]- ص ١٥ س ٩ فانيذ

نوعى از شكر است كه قدما در پيش از عصاره نى‌شكر مى‌گرفته‌اند.

و فراورده‌هاى از اين عصاره را پيش از تصفيه و بعد از تصفيه و قبل از طبخ و بعد از طبخ هريك را بنامى خوانده‌اند. و فانيذ يكى از آن فراورده‌هاست.

و انواع و اقسام شكر در تحفه حكيم مؤمن بدين شرح ذكر شده است:

شكر عصاره نباتى است مثل نى و بى‌تجويف كه بعد از طبخ منعقد گردد و هرگاه بى‌تصفيه باشد شكر احمر نامند.

و چون بار ديگر طبخ داده و صاف كرده در ظرفى ريزند كه درد او جدا شود، مسمى بسليمانى است.

و چون طبخ ديگر داده در قالب صنوبرى ريزند او را فانيد گويند، و اگر در طبخ ثالث مبالغه نموده باشند ابلوج خوانند، و بفارسى قند مكرر گويند.

و هرگاه در قالب مستطيل مساوى الطرفين ريزند معروف بقلم است.

و چون طبخ ديگر داده و در شيشه ريزند موسوم به نبات فزارنست؟

و چون با آب طبخ داده با كفچه بسيار برهم زنند تا منعقد گردد، و بريسمان‌