تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ١٨٤ - فصل در صفت انواع حجر زاج و خواص او

(و) قلقديس‌[١] سفيد [بود]، و اين دو نوع را در داروهاء چشم بكار دارند.

و در مرهمها (از جهت داروها سازند.

و نوعى است كه از مصر آرند، آنرا زاج مصرى گويند. و آن قوى‌تر است از قبرسى‌[٢].

و نوعى ديگر است سرخ.

و زاج در صناعت صباغان‌[٣]) مستعمل باشد. و الوان را بكمال گرداند[٤].

و اگر زاج را بر جراحتى‌[٥] پراكنند، كه ازو خون بسيار رود رفتن‌[٦] خون بازدارد، و دوام حيض را هم‌[٧] بازدارد.

و اگر كسى را خون از بينى آيد، زاج بر پيشانى او طلى كنند، خون بايستد[٨].

و اگر زاج را با عاقر قرحا[٩] ٥٩ و رنده چوب صنوبر در خانه‌اى دود كنند، هركيك‌[١٠] و پشه‌اى كه در خانه‌[١١] باشد بميرد.

و اگر سوراخ بينى شخص را بقلقديس طلى‌[١٢] كنند، خواب از

[١]ج، ن: و قلقنديس‌

[٢]ج، ن: قبروسى‌

[٣]آنچه در ميان پرانتز گذاشته شده در نسخه- ع- پس از پنج سطر ديگر بعد از (چرب كنند) آمده است‌

[٤]ب: گردانند

[٥]ع: جراحتى- نسخ ديگر: جراحت‌

[٦]ب: و رفتن‌

[٧]ب: نيز- كلمه (هم) در- م، ج، ن- نيست‌

[٨]ب: بازايستد

[٩]ب: عاقرقره- ع: عقرقرحا

[١٠]ع: هركسى؟

[١١]ب: كه در آن خانه- م: كه در آنجا

[١٢]م، ب: شخصى را بقلقنديس طلا