تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ١٠٧ - فصل در اخبار و حكايات عجيب كه در مرواريد گفتهاند

و لنگى مرواريد را هم‌[١] عيبى بزرگ است. مرواريد لنگ آنست كه سوراخ آن كژ باشد، يعنى چون در ريسمان‌[٢] كشند[٣] و بگردانند در يك نيمه مى‌گردد، و راست نايستد[٤]. و اصلاح‌[٥] او آنست كه هر دو طرف سوراخ (را) بصدف يا بپاره مرواريد الصاق كنند، و بعد از آن سوراخ كنند.

و آنچه پوست از او باز كنند، اوّل مثقبى بغايت باريك بر طرف او نهند، [و] قدرى بخراشند، اگر طبقه زيرين خوشاب باشد، پوست باز كنند. و الّا رها كنند[٦].

فصل در اخبار و حكايات عجيب‌[٧] كه در مرواريد گفته‌اند

آورده‌اند كه در خزانه سلطان محمود سبكتكين «نوّر اللّه مضجعه»[٨] درّى بوده است، شكل‌[٩] فوفلى بغايت خوب‌[١٠] [و آبدار و باطراوت، وزن او دو مثقال و چهار دانگ، و آنرا يتيمه مى‌گفته‌اند.

و يتيمه لقب مرواريدى‌[١١] باشد كه او را مثل و مانند[١٢] نبود (در آن وقت)[١٣] در نيكوئى و بزرگى. بمبلغ سه هزار[١٤] دينار ملكى‌ ٢٩ جوهريان‌

[١]كلمه (هم) فقط در ع: است‌

[٢]ع: در يك ريسمان‌

[٣]م، ب، ن: كنند

[٤]ع: نمى‌ايستد

[٥]ع: اصلاح (بى‌واو)

[٦]ع: بر حال خود بگذارند

[٧]ع: و حكايتى- م: و حكايات عجيبه‌

[٨]جمله دعائيه فقط در ع: است‌

[٩]م، ب: بشكل‌

[١٠]از اينجا از نسخه ب: بمقدار يك ورق افتاده است‌

[١١]ن، ج: لؤلؤ- م: لؤلؤئى‌

[١٢]م: كه آنرا مانند

[١٣]در م، ج، ن: نيست‌

[١٤]جماهر و عرايس: سى هزار.