تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ٣٦ - فصل در معرفت ياقوت زرد

از آن بدست خلفاء بغداد افتاده است‌[١].

و مهدى خليفه را سه جوهر قيمتى بوده است‌ ٥: يكى (را درّ يتيمه ميخواندند[٢]، سه مثقال بود، از درياى خارك برآوردند، در نزديك‌[٣] فارس. و دو پاره ياقوت بوده است، يكى) مثقالى. و يكى چند جوزى. چون (عمر) مهدى بآخر رسيد، اين دو پاره ياقوت‌[٤] بدو پسر خود هادى و رشيد داد[٥]. چون هادى بخلافت بنشست، ببرادر خود رشيد[٦] فرستاد. و جوهرى كه او داشت ازو بخواست.

گفت بيادگار پدر دارم، بدو نداد، و بآخر[٧] آنرا در دجله انداخت.

چون نوبت خلافت برشيد رسيد غوّاص را فرمود، كه در فلان جاى پاره‌اى ياقوت در آب انداخته‌ام (برآور)[٨] غوّاص چون فرورفت در غوطه اول برآورد. شاد شدند. و آنرا بفال نيكو گرفتند. و بوقت رسيدن خلافت بمقتدر تلف كرد ٦. تا بروزگار قاهر و راضى، در خزانه خلفا جواهر طلب كردند بود؟

فصل در معرفت ياقوت زرد

ياقوت زرد نيز بانواع‌[٩] باشد. بهترين مشمشى باشد بعد، از آن معصفرى كه اندكى با گل معصفر زند، بعد از آن شمعى (يعنى‌

[١]ع: افتاد

[٢]م: ميخوانده‌اند

[٣]م: نزديكى‌

[٤]ع:

افزوده: (بوده است)

[٥]ع: بخشيد

[٦]كلمه (رشيد) فقط در ع:

است‌

[٧]ع: افزوده: حكايت- در نسخ ديگر نيست‌

[٨]كلمه (برآور) در ع: نيست‌

[٩]م، ن، ج: انواع.