نبوت - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٦٨
« ان القوه لله جمیعا »" [١] جمیع قوت منحصرا از آن اوست . " « له
الملک و له الحمد »" [٢] ملک از آن اوست و ستایش هم منحصرا برای
او باید باشد . " « هو الغنی »" [٣] بینیاز مطلق منحصرا اوست ، که
بازهم در این زمینه آیاتی داریم ، فقط یک آیه دیگر را نیز برایتان
میخوانم و بعد وارد قسمت دیگر بشویم .
بعد عرض خواهیم کرد که یکی از وجوه فوقالعادگی و اعجاز قرآن راهی است
که برای خداشناسی ارائه میدهد ( البته باید عرض کنیم راههایی نه یک راه
. اصلا اعجاز قرآن در همین است که یک راه نشان نداده ، راهها نشان داده
است ) . یک راه که بیش از هر راه دیگر در قرآن روی آن تکیه شده است
که باز از مختصات این کتاب آسمانی است همین است که بشر را به آیات
آفاقی و انفسی که این هم از اصطلاحات خود قرآن است تشویق میکند یعنی
موجودات و مخلوقات را آیت ( نشانه ) مینامد ، مرآت و آینه میخواند و
مرتب مردم را دعوت به مطالعه در اینها میکند . مطالعه در هر مخلوقی از
نظر قرآن مطالعه در آئینهای است که با آن خدا را میتوان شناخت . این
دیگر یک مطلبی است که اینقدر در قرآن تکرار شده که احتیاجی ندارد که ما
بعضی آیات را هم به عنوان نمونه و تأیید ذکر کنیم . فقط یک آیه را که
در ذیلش مطلب دیگری هست مربوط به بحث کنونی ما عرض میکنم که در سوره
فصلت است و آن این است : " « سنریهم ایاتنا فی الافاق و فی انفسهم حتی
یتبین لهم انه الحق »" پس از این ، آیات خودمان را در آفاق ( در
افقها ) و در نفوس ( در روانها ) [ ارائه خواهیم کرد ] ، چون واقعا یک
نوع اختلافی است : آیات روانی ما را به یک مطلب میرساند و آیات آفاقی
به مطلب دیگری ، که این خودش داستان عجیبی است و اصلا همین آیه را باید
از معجزات قرآن نامید که آیات آفاقی را از آیات انفسی جدا میکند چون
واقعا آنچه که انسان از آیات انفسی میآموزد با آنچه که از آیات آفاقی
میآموزد از نظر خداشناسی ، متفاوت است ، که این بحثی دارد . و عجیب
این است که بعد از آنکه میگویداینها آیات خداوند هستند و همه مردم آن
زمان را تشویق میکند به اینکه این آیات را مطالعه کنند ، یک وعده به
آینده هم میدهد : ما در آینده آیات آفاقی و انفسی
[١] بقره / . ١٦٥ [٢] تغابن / [١] [٣] یونس / . ٦٨