می‌گوید " نبی " به یک عنایت خاصی می‌گوید و وقتی می‌گوید " رسول " به‌ عنایت دیگری است که احیانا ممکن است کسی نبی باشد رسول نباشد ، یا برعکس رسول باشد نبی نباشد ، چنین چیزی هست یا نه ؟ این هم بحثی است‌ که چون در درجه اول لزوم نیست ما فعلا وارد آن نمی‌شویم ، اگر لازم بود روی‌ این جهت هم بحث می‌کنیم که آیا میان ایندو فرق هست و یا فرق نیست ؟ این مخصوصا از این جهت ضرورت پیدا می‌کند که در آیه ختم نبوت ، ما به‌ این تعبیر داریم که : " « ما کان محمد ابا احد من رجالکم و لکن رسول‌ الله و خاتم النبیین »" [١] . بعضی‌ها ( البته در عصرهای اخیر و نه‌ آدمهای حسابی ، افرادی که دنبال [ بهانه ] می‌گردند ) گفته‌اند در اینجا قرآن که نفرموده رسالت ختم شده است ، فرموده نبوت ختم شده است ، چه‌ مانعی دارد که نبوت ختم شده باشد و رسالت هنوز ختم نشده باشد ؟ اگر بگوییم نبوت مگر چیست که ختم شده و رسالت ختم نشده ؟ می‌گویند انبیاء فقط به کسانی می‌گفتند که مثلا در عالم رؤیا ، در عالم خواب چیزهایی را می‌دیدند ، اما رسالت مطلب دیگری است که آن ختم نشده . این را فقط برای‌ اینکه توجه به اهمیت مطلب داده باشیم عرض کردم . ما آن سه بحث اساسی‌ و اصولی خودمان را عرض بکنیم .

نیاز به رسالت

مسأله اول مسأله نیاز به رسالت بود . بدون شک اگر ما مسأله آخرت را بپذیریم یعنی اگر قبول کنیم که زندگی بشر با مردنش در این دنیا پایان‌ نمی‌پذیرد و نشئه دیگری ماوراء نشئه دنیا هم وجود دارد و بشر در آن نشئه‌ حیات و زندگی دارد و در آنجا هم به نوعی مرزوق است ، سعادتی دارد ، شقاوتی دارد : " « و لا تحسبن الذین قتلوا فی سبیل الله امواتا بل احیاء عند ربهم یرزقون ٠ فرحین بما اتیهم الله من فضله و یستبشرون بالذین لم‌ یلحقوا بهم »" [٢] ( این جزو خبرهایی است که پیغمبران آورده و داده‌اند و از جنبه‌های علمی و فلسفی هم بحثهایی شده ) اگر ما تنها مسأله‌ آخرت را بپذیریم ( برزخ و آخرت و اینها ) بدون شک علم و عقل بشر کافی‌ نیست برای تحقیق در مسائل آخرت و تشخیص

[١] احزاب / . ٤٠ [٢] آل عمران / ١٦٩ و . ١٧٠