نبوت - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢١٢

است : دنیا خانه‌ای است که محفوف است به شدائد و سختیها . امنیت‌ همیشگی در اینجا وجود ندارد . عیش و خوشی و لذتی که در اینجا هست عیش‌ و خوشی و لذت واقعی نیست . مردمی که در اینجا هستند حکم نشانه‌هایی‌ هستند که از اطراف تیرهای بلایا به سوی آنها پرتاب می‌شود . همین‌طور جمله‌ جمله حضرت می‌گویند تا بعد وارد وضع مردن و بعد از مردن و عالم اموات و بعد عالم قیامت می‌شوند . یکدفعه در آخر کلام که واقعا کلام زیبایی است [١] یک آیه قرآن می‌آورد . در این آیه قرآن هیچیک از آن نوع تشبیهاتی که‌ امیرالمؤمنین در کلام خودش به کار برده وجود ندارد ولی به قدری تفاوت‌ است میان این آیه قرآن و تمام این جمله‌های ا میرالمؤمنین البته چون پای‌ قرآن است جسارت به امیرالمؤمنین نیست که آبروی تمام کلمات امیرالمؤمنین را می‌برد . اینها را می‌گوید و می‌گوید ، در آخرش می‌گوید : " « هنالک تبلوا کل نفس ما اسلفت و ردوا الی الله مولیهم الحق و ضل‌ عنهم ما کانوا یفترون »" [٢] . فعلا به معنی‌اش کار نداشته باشید ، این الفاظ را که الان می‌خوانم ، الفاظ نهج‌البلاغه را ببینید چه شکل است ، لفظ قرآن را ببینید چه شکل است . وقتی الفاظ نهج‌البلاغه را پهلوی قرآن‌ می‌گذاریم مثل این است که انسان با اتومبیل در جاده‌ای حرکت می‌کند می‌بیند نشیب و فراز دارد ، یکدفعه روی آسفالت جدید قرار می‌گیرد می‌بیند اتومبیل‌ روی یک خط هموار حرکت می‌کند و کوچکترین نشیب و فرازی ندارد : " « دار بالبلاء محفوفة و بالغدر معروفة ، لا تدوم احوالها و لا تسلم نزالها . . .
العیش فیها مذموم » " تا آخر ، آنگاه می‌گوید : " هنا لک تبلوا کل‌ لعیش فیها مذموم » " تا آخر ، آنگاه می‌گوید : " « هنا لک تبلوا کل‌² نفس ما اسلفت و ردوا الی الله مولیهم الحق و ضل عنهم ما کانوا یفترون " یک انسجام عجیب ! من دیدم اینقدر تفاوت است میان این جمله و آن‌ جمله که از زمین تا آسمان . نه تنها تفاوت است میان کلمات قرآن و جمله‌های امیرالمؤمنین ، با جمله‌های خود پیغمبر هم همین‌طور است ، یعنی هر جا پیغمبر خودش خطبه خوانده مثل خطبه امیرالمؤمنین است ، هیچ فرق‌ نمی‌کند . " « تبلوا کل نفس ما اسلفت »" هر نفسی آنچه را که پیش‌ فرستاده است آزمایش می‌کند ، می‌بیند . این تشبیه نیست ، عین حقیقت‌ است ، نه اینکه تشبیه می‌کند این را به کسی که چیزی را پیش فرستاده . هر نفسی هر چه را که پیش فرستاده