می‌کنند ، با اینکه پیغمبری‌اش را به معنایی که ما می‌گوییم نمی‌خواهند قبول‌ کنند ولی می‌گویند پیغمبر اسلام فرد صادق القولی بود یعنی زندگی‌اش هیچ‌ نشان نمی‌دهد که العیاذ بالله مرد شیاد و دروغگویی بود و اینهایی که‌ می‌گفت از خودش اختراع و جعل می‌کرد . نه ، اینها نبوده ، او برایش این‌ تجسمات پیدا می‌شد . او واقعا یک موجودی را در مقابل خودش می‌دید که این‌ سخنان را دارد به او القاء می‌کند ، ولی خیال می‌کرد که اینها از دنیای‌ بیرون است و همان انعکاس شعور باطن خودش بوده است نه چیز دیگری . پس‌ می‌بینید این جور افراد حتی این را که چنین حالاتی در پیغمبران وجود داشته‌ است انکار نمی‌کنند . در کتاب محمد خاتم پیامبران ، آقای شریعتی از همین‌ در منگام معروف نقل می‌کنند که او راجع به حضرت رسول اینجور قضاوت‌ می‌کند ، و من در کلمات بسیاری از فرنگیها دیده‌ام که اینطور اظهار نظر می‌کنند . مطالب دیگری ایشان گفته‌اند که چون خیلی مهم و مربوط به بحث ما نیست‌ عرض نمی‌کنم . فقط یک مطلب ایشان گفته‌اند که این را ما قبلا از خود ایشان هم می‌شنیدیم و حالا می‌بینیم که اصولی که امروز درباب هیپنوتیزم طرح‌ می‌کنند با همین مبنای علمی و فلسفی‌ای که ایشان داشته‌اند خوب تطبیق می‌کند . ایشان راجع به اینکه علت اینکه ریاضت این اثر را روی روح انسان‌ می‌گذارد و این قدرت را به روح انسان می‌دهد که کار خارق‌العاده انجام بدهد چیست ، می‌گوید خیال نکنید که این عملها از آن جهت که عمل است ، [ به‌ عبارت دیگر ] پیکر این عمل این نتیجه را دارد ، مثلا زجر و شکنجه دادن‌ اثرش این است ، نه ، خاصیتی که در عمل ارتیاض و این جور چیزها هست [ این است که ] در اثر منصرف شدن انسان از دنیای بیرون و متوجه شدن به‌ دنیای درون ، یک یقین و یک اراده برای انسان پیدا می‌شود ، کأنه انسان‌ تدریجا خودش به خودش تلقین می‌کند که من باید چنین باشم ، من باید چنان‌ باشم ، بعد علم و یقین پیدا می‌کند که همین‌طوری که می‌خواهد باشد هست ، و ایشان معتقد بودند و هستند که بشر هر کاری را که به آن علم و ایمان پیدا کند و از روی علم و ایمان اراده می‌کند می‌تواند انجام دهد . اگر ما همین‌ جا که نشسته‌ایم واقعا این یقین و ایمان از یک راهی در ما پیدا شود که‌ بپریم برویم بالا می‌رویم بالا ( منتها این ایمان در ما پیدا نمی‌شود ) ، یعنی همه چیز در آن قدرت علمی بشر است اگر این یقین ، این نیت و این‌ ایمان در بشر پیدا شود . منتها آن ایمان ، گزاف پیدا نمی‌شود ، یک ریشه‌ و مبنایی می‌خواهد . ولی به هر حال ریشه اثر گذاشتن ریاضتها روی روح و نفس انسان این