نبوت - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٦
یعنی آن جهان قاهر بر این جهان است و در واقع آنچه در این جهان است سایه آن جهان است و به تعبیر فلسفی معلول [ آن جهان است ] . میگویند روح انسان صعود میکند . درباب وحی ، اول صعود است بعد نزول . ما فقط نزول وحی را که به ما ارتباط دارد میشناسیم ولی صعودش را نه . اول روح پیغمبر صعود میکند و تلاقیای میان او و حقایقی که در جهان دیگر هست صورت میگیرد ، که ما آن کیفیت تلاقی را نمیتوانیم توضیح دهیم ولی همانطوری که شما از طبیعت گاهی یک صورت حسی را میگیرید بعد در روحتان درجاتش میرود بالا و بالا حالت عقلانیت و کلیت به خودش میگیرد ، از آن طرف روح پیغمبر با یک استعداد خاصی حقایق را در عالم معقولیت و کلیتش میگیرد ولی از آنجا نزول میکند میآید پایین ، از آنجا نزول میکند در مشاعر پیغمبر میآید پایین ، لباس محسوسیت به اصطلاح به خودش میپوشاند و معنی اینکه وحی نازل شد همین است ، حقایقی که با یک صورت معقول و مجرد ، او در آنجا با آن تلاقی کرده ، در مراتب وجود پیغمبر تنزل میکند تا به صورت یک امر حسی برای خود پیغمبر در میآید ، یا امر حسی مبصر و یا امر حسی مسموع . همان چیزی را که با یک نیروی خیلی باطنی به صورت یک واقعیت مجرد میدید بعد چشمش هم همان واقعیت را به صورت یک امر محسوس میبیند . بعد واقعا جبرئیل را با چشم خودش میبیند . اما با چشمش هم که میبیند ، از آنجا تنزل کرده آمده به اینجا ( که در اینجا توضیحات زیادی دارد . اینها با این طریق خواستهاند هم جنبه درونی بودن ، هم جنبه بیرونی بودن و هم جنبه الهی بودن [ وحی ] را توجیه کنند . اما درونی است چون از راه حواس نیست ، از راه قلب و باطن تماس پیدا شده . و اما معلم داشته چون واقعا تماس پیدا شده ، منتها میگویند آخر چرا انسان باید فکر کند که من تماس با معلم که میگیرم فقط با این چشم ، با این گوش ، با یک انسان مادی باید باشد . این ، نوع دیگری از تماس است . واقعا معلم داشته . مستشعر هم بوده . مثل اینکه انسان در عالم خواب با یک نیروهای دیگری میبیند ، با یک نیروهای دیگر میشنود . این مسأله خواب هم خیلی عجیب است . وقتی آدم خواب میبیند غیر از این است که در عالم خواب تصور کند ، در عالم خواب میبیند . با اینکه چشم کار نمیکند ، در عالم خواب میبیند . وقتی بیدار میشود یادش میآید که در عالم خواب دید ، عین حالت ابصاری که در عالم بیداری رخ میدهد ( از جنبه روانی نه از جنبه فیزیکی ) . از جنبه روانی شما الان در بیداری دارید