علم . قهرا آنها ایمان را یک امر الهامی و اشراقی می‌دانند . در قرآن‌ الهام و اشراق مورد انکار قرار نگرفته بلکه تأیید شده است . آن که شما خواندید " « العلم نور یقذفه الله فی قلب من یشاء » " حدیث است .
اتفاقا یک حدیث هم بیشتر نیست . ممکن است کسی بگوید ما حدیث را قبول‌ نداریم . ولی نه ، اصلا در خود قرآن مسأله الهام و اشراق و نور معنوی که‌ به قلب انسان القاء می‌شود ، آمده اما نه به این صورت که آن یک حساب‌ دارد و حساب علم و عقل انسان حساب جداگانه است که نتیجه‌اش این باشد که تو اگر می‌خواهی به ایمان برسی عقلت را رها کن .
قرآن هرگز نمی‌گوید اگر می‌خواهی ایمان پیدا کنی عقلت را رها کن که مانع‌ ایمان است . قرآن ایندو را با یکدیگر منافی نمی‌بیند ، می‌گوید که تو از طریق عقل خودت قدم بردار و از طریق تهذیب نفس هم قدم بردار و از ایندو به یک نتیجه خواهی رسید . قرآن آیاتی دارد همینهایی که خواندیم که بشر را دعوت به علم یعنی کشف قوانین طبیعت می‌کند و اینها را مؤیدی برای‌ خداشناسی می‌داند ، در عین حال این مطلب هم در قرآن هست : " « ان تتقوا الله یجعل لکم فرقانا »" [١] یعنی اگر تقوای الهی پیشه کنید خداوند در دل شما یک مایه تمیز قرار می‌دهد . این همان نور الهامی است . اما نمی‌گوید اگر می‌خواهی به این برسی آن را رها کن . اینکه در شعر آمده است‌ که :

پای استدلالیان چوبین بود

پای چوبین سخت بی‌تمکین بود

مؤید همین نظر من است نه مؤید نظر شما . نمی‌خواهد قائل به ضدیت میان‌ استدلال و اشراق و الهام بشود ولی می‌گوید آدمی که با اشراق و الهام می‌رود با پای خودش دارد راه می‌رود ولی آدمی که با استدلال می‌رود مثل آدمی است‌ که بخواهد مسافتی را به پای چوبی طی کند و "

پای چوبین سخت بی‌تمکین بود

" ، پای چوبین در اختیار انسان نیست چون احتمال سقوط و لغزش زیاد است‌ . می‌خواهد بگوید استدلال خطاپذیر است . او از زبان یک عارف می‌خواهد به‌ یک فیلسوف بگوید آقای فیلسوف راه فلسفه راه خطاپذیر است ، نه اینکه‌ منکر بشود که اصلا این راه اشتباه است . البته پای چوبی از بی‌پا بودن‌ بهتر است . منکر نیست این مطلب را که با پای چوبین به جایی رفتن از اینکه انسان هیچ پا نداشته باشد بهتر است ، اما می‌گوید پای چوبین هرگز به پای

[١] انفال / . ٢٩