اینها را می‌خواند مردم جذب می‌شوند . هزاران شاهد تاریخی از صدر اسلام‌ است . لازم نیست ما از صدر اسلام بگوییم ، امروز هم افرادی که جذب‌ پیغمبر می‌شوند [ یکی از عوامل مهم آن فصاحت و زیبایی قرآن است ] ، منتها ما افرادی را می‌گوییم که از نوع جذب می‌شوند . خود ما از باب‌ اینکه در یک محیط اسلامی بزرگ شده‌ایم ممکن است بگوییم ما مجذوب قرآن‌ واقع نشدیم . ما در این محیط رشد کرده و مسلمان شده‌ایم ، حالا هم قرآن را قبول داریم ، و لهذا ما مثال می‌زنیم برای تازه مسلمانها و نو مسلمانها ، و اتفاقا عیب کار ما هم در همین است که پدر و مادرهای ما مسلمان‌ بوده‌اند یعنی از اولی که بچه بوده‌ایم قرآن را دیده‌ایم و لهذا اهمیت قرآن‌ از نظر ما پنهان است . اگر ما با همین اطلاعات و معلوماتی که فعلا داریم‌ برای اولین بار با قرآن برخورد می‌کردیم خیلی بهتر قرآن را درک می‌کردیم‌ تا اینکه از کودکی قرآن را دیده و با آن مأنوس بوده‌ایم و حالا داریم‌ می‌بینیم . برای امثال ما بعد از تأمل و تدبر روشن می‌شود .

مقایسه قرآن و نهج‌البلاغه از نظر فصاحت

یادم نمی‌رود یک وقتی در قم برای طلاب نهج‌البلاغه تدریس می‌کردم .
امیرالمؤمنین خطبه‌ای دارد که از خطبه‌های زهدی نهج‌البلاغه است ، راجع به‌ اینکه عمر وفایی ندارد و انسان باید متوجه باشد که مردنی هست ، وضع‌ مردگان و اموات و وضع عالم بعد از موت را تشریح می‌کند ، خطبه‌ای است که‌ از نظر فن فصاحت و بلاغت هم فوق‌العاده است ، اینقدر در آن تشبیهات‌ عالی است که واقعا خطبه فوق‌العاده جذابی است . فصاحت و بلاغت‌ امیرالمؤمنین را احدی چه دوست و چه دشمن انکار ندارد و این مطلبی است‌ غیر قابل بحث ، یعنی همین‌طور که ما می‌گوییم فردوسی یا می‌گوییم حافظ ، منتها آنها در شعرند ، یا اثر این جور اشخاص را یک اثر جاویدان می‌دانیم‌ از نظر فصاحت و بلاغت ، در زبان عربی نهج‌البلاغه اینطور است و بالاتر از این بدون شک و شبهه ، خطبه اینجور شروع می‌شود : " « دار بالبلاء محفوفه‌ و بالغدر معروفه ، لا تدوم احوالها و لا تسلم نزالها . . . العیش فیها مذموم ، و الامان منها معدوم و انما اهلها فیها اغراض مستهدفة ترمیهم‌ بسهامها و تفنیهم بحمامها » " [١] . خیلی خطبه با حالی

[١] نهج‌البلاغه ، خطبه . ٢٢٤